Öncelikle, markanın söylenişi kolay olmalıdır. Ancak başkalarıyla karıştırılma riski taşımamalıdır. Örneğin, tanınmış reklam ajansı Cenajans’ın söylenişine çok benzeyen başka bir reklam ajansı, Cenajans’la karıştırılma ihtimalini hesaba katmalıdır.

1. Herhangi bir ürünün ya da kuruluşun adı, başka alanlarda kullanılmamalıdır. Karışıklıklara neden olabilir. Örneğin hepimizin bildiği "Koç Holding" yanında hiç ilgisi olmayan "Koç Otobüsleri"nin de var olması gibi.

2. İnsan ya da hayvan isimleri marka adı olarak seçilmemelidir. Aynı isimden pek çok kişinin olabileceği ve ismin, ayrı yerlerde belki de aynı konudaki bir markalamada kullanılabileceği hesaba katılmalıdır. Böyle bir durumda karşı karşı karşıya kalınabilecek riskler önceden görülmelidir ve seçim yol açabileceği kötü sonuçlar göz önünde tutularak yapılmalıdır. Doğabilecek sorunlar hesaba alınarak yapılan seçim aynı zamanda olası kötü sonuçlarla en iyi mücadele biçimidir; "Koç" örneğinde olduğu gibi.

3. Marka adı olarak coğrafî isimler seçilmemelidir. Her şeyden önce, aynı yörenin ismini kullanan pek çok firma ve ürün adı olduğu, olabileceği unutulmamalıdır. Bu durum, tüketici için de, firma için de daha başlangıçta eksiden başlamak gibi bir olumsuzluğa neden olur. Örneğin "Ankara" isminde; gazoz, makarna fabrikası, reklam ajansı, sigorta şirketi, vb. markalar vardır.

4. Markalar, ürünün özelliğinden doğmamalıdır. "Sarı", "silindir", "…," vb. gibi ürünün biçim ve renginin ifadesi olan sözcükleri kullanarak akılda daha kolay kalınacağını sanmak temel bir yanılgıdır. Aksine; ürünle ilgisi olmayan, uydurulmuş bir ismin unutulmama, akılda kalma şansının çok daha yüksek olduğu bilinmelidir. "Sana", "…" ve "Omo" isimlerinde olduğu gibi.

Bir başka konu, ürünün veya firmanın soyut bir sözcük olan isminin (markasının) somut hale gelmesi için biçim olarak da diğerlerinden ayırt edilebilir olması gerektiğidir. Bu bağlamda ayırt ediciliği sağlamak, markanın kendine özgü ambleminin ya da ‘logotype’ının yapılması ile mümkündür.

Bugün dilimizdeki karşılığı "simge" ve "özgün yazı" olan "amblem" ve "logotype" sözcükleri, iki farklı kavram olarak ayrı ayrı sözcüklerle de, her iki kavramı kapsayan tek bir LOGO sözcüğüyle de ifade edilebilirler. Bu bakımdan LOGO, amblem ve logotype sözcüklerinin tek tek amaçları olan, adını taşıdığı ürün veya firmayı en özgün biçimde ayırdedilir kılmak gibi bir işlevselliğe sahip olmalıdır.

Bu yazı Zeynep Aliye tarafından derlenen "Türk Grafik Tasarımcıları - Logolar" isimli kitaptan alınmıştır. Yazının hazırlanmasında kullanılan kaynaklar son bölümde yer almaktadır. Kitabı satın almak için buraya

tıklayın.

1. Son zamanlarda çıkan javascript kütüphaneleri çok başarılı. Ayrıca bir çok platformda sorunsuz çalışıyor.

Özetle; seçim yaparken bunlara dikkat edin.

sanalkurs

Web tasarımı alanındaki yazımızın 2. bölümü kaldığı yerden devam ediyor.

2. Uygulama

Tasarım sürecinde bir sonraki adım müşteri ile görüşmelerinizden elde ettiğiniz materyalleri toparlamak ve bunlardan adamakıllı bir tasarım ortaya çıkarmaktır. Projeniz ne olursa olsun, en azından bir kez, web sitesi ile ilgili bilmeniz gereken hususları tekrar gözden geçirmeye çalışın. Bu noktada, sitenin düz HTML filan içermesi önemli değildir, içerik yönetim sistemi için basit bir şablon kullanabilirsiniz, ama sonuç olarak tasarıma bir arayüz ve boş kâğıtlar gerekiyor. "Kâğıt mı?" dediğinizi duyar gibiyim. Evet, doğru, bir düzine kâğıt gerekiyor.

Müşteri ile görüştükten hemen sonra öylece bilgisayarın başına oturabileceğinizi mi sandınız? Kurtuluş yok henüz. Niçin mi? Eğer bilgisayar karşısında arayüz hakkında düşünmeye başladıysanız, olaya tam olarak odaklanamayacağınızı bilmelisiniz. Eğer kâğıt üzerinde çalışmaya başladıysanız, tarayıcınızın ve kodların teknik sınırlamalarını yok sayabilirsiniz. Gerçi bu kişiden kişiye değişen bir durumdur. Ben her zaman böyle yapmam, kimi zaman da Photoshop veya Fireworks’te boş bir tuval ile başlarım çalışmaya. Ama siz iyisi mi, elde edeceğiniz nihai ürünü nasıl istediğinize odaklanın. Gerisini boş verin.

Bütün iyi tasarımcıların web sayfalarını tasarlarken aynı şekilde hareket ettiklerini söylemek mümkün değildir ama yine de çalışmalarınız için masanızda spiral ciltli bir defter ve ona ilaveten çeşitli kalemlerin bulunması sizin yararınıza olacaktır.
Birkaç muhtemel arayüz çalışmasıyla başlayalım. Birkaç taslak çizdikten sonra beğendiğim birine karar veriyorum ben ve hemen Photoshop’u açıyorum. Ve rectangle (dikdörtgen) çizim aracını kullanarak kâğıdımda işaretlediğim kısımları çiziyorum. Taslağımı belli bir şekle getirmeden önce foreground ve background (arkaplan ve önplan) renklerini uyumlu bir şekle getirene kadar denemeler yapıyorum. Bir takım eklemelerden sonra Photoshop içindeki tasarımım müşteriye gösterebilecek hale geliyor.

Kolay değil mi? Tamam belki, o kadar uzun boylu ve net anlatmadım Photoshop kısmını, birkaç belirli adım ifade ettim sadece. Aslında insanlar bana neyi nasıl yaptığımı sorduklarında da genelde benzer cevaplar alıyorlar. Çünkü burada yaptıklarım geçmişte elde ettiğim tecrübelerimden sonra, bilinçaltımda oluşmuş bilgilerin paketlenmiş bir şekli ve bunlar hemen elde edilmesi mümkün olmayan şeyler. İnsan bunları birçok çalışmadan sonra gayriihtiyarî olarak kazanıyor zaten. Ressamın "bir resmi bir dakikada bu kadar çabuk nasıl çiziyorsunuz?" sorusuna verdiği "30 yıl+1 dakika" cevabını vermesi gibi.

Tasarımın nasıl yapıldığını öğrenmek programın nasıl kullanıldığını öğrenmek gibidir. Birçok insan, bir parça beceriye ve yeteneğe sahiptir, fakat herkes bunu iyi kullanmayı bilmiyor olabilir. İyi program yazmak vardır, kötü program yazmak vardır; iyi tasarım yapmak vardır, kötü tasarım yapmak vardır. Tasarımla ilgili gerekli bilgilerin ve eğilimlerin birazını öğrenmek, iyi ile kötü arasındaki farkı anlamaya yardım edecek ve kendi tasarım sürecinizi tesis etmeye doğru size yol gösterecektir.

sanalkurs

Bu yazı ile birlikte sıfırdan başlayarak web tasarımı noktasında birlikte bir adım atacağız. Elimizde hiçbir şey yokken başladığımız bir tasarımı, en son aşamasına kadar takip edeceğiz.

Bana gelen birçok e-mail, birçok mesaj bu yönde bir yazı dizisi hazırlanması yönündeydi. İnşallah yaptığımız bu çalışmalar sayesinde birçok insan arzu ettiği hedeflere ulaşacaktır. Herkese kolay gelsin.

BAŞLANGIÇ

BİRÇOK web geliştiricisi için, ben de içinde olmak üzere, tasarım sürecinin en çok göz korkutan kısmı ona başlayabilmektir.

Bir dakika için hayal edin, masanızda oturuyorsunuz, elinizde bir fincan kahve var, bir yandan onu içmeye çalışıyorsunuz. Önünüzde ise bir iş; web sitesi yapacaksınız: Bir müşteriniz şirketi için esaslı bir site yapmanızı istiyor. Oysa ortada o müşterinin kartvizitinden başka bir şey yok. Ve bu kartvizit az çok şirketin kimliği hakkında bilgi veriyor gibi ve adam bunu sizden ilham amaçlı kullanmanızı bekliyor. Haydi bakalım!

Maalesef, şekilde gördüğünüz "Soner Elektrik" firmasının kartı ile bu mümkün değil. Siyah beyaz, hepsi yazı, hiç karakter yok… zemin boş… Şu durumda buradan ne çıkarılabilir? ben nasıl bir ilham alabilirim bundan? (Tabi ki kartviziti ben uydurdum. Böyle bir firma yok, benzerlikler raslantıdır.)

Bir plan lazım. Ve Nizamettin Soner ile hemen irtibat kurmalı. Müşteriden birkaç bilgi daha alınmalı, bu şirket ne iş yapar, olmasını istediği içerik nedir? Gerekiyorsa biraraya gelip konuşmak lazım. Başarılı bir taslak ve tasarım ancak bu şekilde ortaya çıkabilir.

Elbette ki, herkes, sanatsal yeteneğinin seviyesi ne olursa olsun, erkek ya da kadın fark etmez, iyi görünen veya gerçekten iyi olan bir tasarım üretecektir, hepsi biraz deneyim gerektirir ve bazı temel yerleşim prensiplerini bilmek üzerine kuruludur.

Madem öyle, önemli noktalarla başlayalım o zaman. Bu yazı dizini takip ederseniz, yakında kaliteli web siteleri yapmak için gerekli bilgilere ulaşmış olacağınıza inanıyorum.

TASARIM SÜRECİ

Geçenlerde bir web programlama kitabında okumuştum, insanların neden bir web sayfasına ihtiyaçları olduğunu anlatırken yazar bize hayali bir senaryo sunarken, sanki tasarımcıların ilham alamazlarsa iş yapamayacaklarını söylüyor, bazen işlerin bu nedenle gereksiz yere uzadığından şikayet ederek web tasarımcılarının işlerine güven olmayağını belirtiyordu.

Evet, yazar işin kolayına kaçmış. Ancak ben sizlere kazın ayağının hiç de öyle olmadığını göstereceğim ve aynı senaryoyu önünüze bu kez ben koyacağım.

Bu senaryonun hayali detayları şu şekilde: Soner Elektrik’in sahibi olan Nizamettin Soner’e bir web sitesi gerekiyor. Elimizde bu adamın bir tek kartviziti var ve Nizamettin Soner işe hemen başlanması için sizi sıkıştırıyor ve adam internette web sitesini görmek için adeta sabırsızlanıyor. Şimdi adama "tamam yaparız" dediniz diyelim, işi aldınız. Adam bir süre size bir şey demeyecek, bunu biliyorsunuz. Yani bu süre içinde kendi kendinesiniz. Öyleyse nereden başlarsınız?

HADİ SİTE YAPMAYA BAŞLAYALIM.

Bütün bir siteyi ya da web uygulamasını geliştirmenin gerçek süreci birçok adım içerir, fakat başlangıç olarak ele alınması gereken iki unsur vardır:

1. Keşif
2. Uygulama.

1. Keşif

Tasarım sürecinin keşif unsuru müşterileri tanımak ve ne yaptıklarını tam olarak araştırmakla ilgili bölümdür. Bunu "tasarımsı" bir görev gibi hissetmeyebilirsiniz, fakat müşterilerinizin kim oldukları, işlerini nasıl yürüttükleri hakkında bilgi toplamak, uygun ve etkileyici bir tasarım yapmanın tek yoludur.

Müşterilerinizle ilk görüşmenizi ayarlamadan önce onların neyi nasıl yaptıklarını anlamak için birkaç dakika ayırın. Onlar sizden kendileri için bir web site tasarlamanızı istedilerse, mevcut bir web siteleri varsa ordan bakın, siz her halükarda Google’dan onları bir araştırın. Eğer yaptıkları iş hakkında herhangi bir bilgiye ulaşamazsanız, ilk tanışmanızdan önce mutlaka onların iş sahaları hakkında az çok bir bilgi edinin.

Mümkün olursa müşteriyle ilk tanışmanızı yüz yüze gerçekleştirin. Bazı zamanlar, mesafeden kaynaklanan bir sebeple tanışmanız telefon üzerinden olabilir, ancak eğer müşteri sizin bulunduğunuz şehirde ise, birebir görüşmek için kesinlikle bir randevu ayarlamalısınız.

Şunu aklınızdan çıkarmayın, bu tanışma müşteriyi etkilemek, kendinizi pazarlamak ya da bir web sitesi satmak amaçlı değildir. Bu ilk aşama müşteri ile iletişim kurma maksatlıdır. Bu görüşme esnasında konuşmaktan çok dinlemeye çalışın ve notlar alabileceğiniz bir not defteri bulunsun. Önünüzde bir laptop olmasın. Bilgisayar ekranları insanların dikkatini dağıtırlar. Eğer müşteri bütün bakışlarını ekrana yoğunlaştırmazsa siz de notlarınızı rahatlıkla alabileceksiniz. Eğer görüşmenize biraz teknoloji katmak isterseniz, bir ses kayıt cihazı getirin. Yine de tecrübelerimde gördüğüm kadarı ile, müşterinin gözünü korkutmamanın ve kendini rahat hissetmesinin en iyi yolunun bir not defteri olduğunu ifade etmeliyim.

Aşağıda bir takım sorular yazdım. Bunlar ilk görüşmede müşteri ile konuşurken sorulabilecek sorulardan bazıları. Görüşmelerim esnasında mutlaka sormuşumdur bu soruları. Siz de, karşınızdaki potansiyel müşterinize bu soruları sormayı ihmal etmeyin:

- Şirketiniz ne iş yapar?
- Sizin şirketteki pozisyonunuz nedir?
- Şirketinizin bir logosu ya da markası var mı?
- Web sitesini yaptırmaktaki amacınız nedir?
- Online olarak elde etmek istediğiniz bilgi nedir?
- Hitap ettiğiniz hedef kitleniz kimlerdir? Üyeleriniz yaş, cinsiyet, adres gibi genel bilgileri paylaşırlar mı? Bunların istatistiği sizde var mı?
- Rakipleriniz kimler ve onların web siteleri var mı?

Bu kısımda dikkatle dinlemeye özen göstererek sağlam ve çarpıcı sorular sormak gerekiyor. -Siz de hayal gücünüzü kullanın ve yaratıcı sorgulamalar üretmeye çalışın. Bunun için müşteri ilişkilerini ve organizasyonlarını tam manası ile anlamaya çalışın. Eğer bir programcı iseniz, teknik bir jargon kullanmaktan kaçının. Eğer bir tasarımcı iseniz tasarım hakkında özel olarak konuşmaktan sakının. Emin olun, düşündüğünüz her şey olabilir, fakat resolution, layer, header, footer, fluid, fixed layout, color schemes gibi tabirler muhtemelen müşteri için çok fazla bir anlam ifade etmez. Daha kötüsü, bu tür sohbetler kendi tasarımınız hakkında özgür olma şansınız varken müşterinizin tasarım görüşlerini yanlış bir yola sevk edebilir.

Tasarım sürecinin ikinci unsuru olan UYGULAMA kısmını da bir sonraki yazımıza bırakıyorum. Daha sonra kaldığımız yerden devam edeceğim ve adım adım web tasarımı derslerimiz devam edecek. Herkese başarılar…

sanalkurs