Toplumlar geniş boyutlu düşünce ve inanç akımlarını sevmek, benimsemek, savunmak için onu sembolize edecek amblemler bulur ve bu amblemler aracılığı ile konuya yaklaşırlar… Haçın Hristiyanlığı, Hilâlin islamiyeti, Orak-Çekicin bir ülkeyle birlikte bir rejimi de ifade etmesi gibi…

Genel, tarihsel, toplumsal ya da kentsel bir özelliği yansıtan amblemin vazifesi; bir fikrin, bir buluşun en dolaysız, en sade, en kestirme, kavranması çaba gerektirmeyen, her türlü basım yöntemine elverişli ve toplumsal bellekte yer etme, tutunma yeteneği yüksek bir çizim olayını gerçekleştirmesidir. Amblem, tanıtma işareti, soyut bir kavramı somutlaştırma ve özellikle toplulukları tanımlamaya yarar. Bu ilişki içinde belli amaçlarla kullanıldıkları için, semboller de amblem olabilirler.

Çeşitli ülkelerde değişik sınıflandırmalar yapılmasına karşın günümüzde amblem, markaların simgeleri olarak kullanılmaktadır. Bunun birkaç örnekle daha iyi anlaşılacağı kanısındayım. Örneğin, bir ürünün hangi kuruluş tarafından üretildiğini öğrenmek için "hangi marka film kullandın"," bu arabanın markası neydi? " gibi soruların cevabı, "Kodak", "İlfort" veya "Anadol", "Mercedes" gibi cevaplar olmaktadır.

Burada marka, ürünün tescilli ismi anlamında kullanılmaktadır. Kodak firmasının amblemi "K" harfinden oluşan bir sembolken, ilfort’un amblemi ışığı simgeleyen bir motif, Mercedes’in ise daire içinde "üçlü yıldız"dır.

Gelişmiş birçok ülkede bu çalışmalar gerçekten ilginç durumdadır. Kültürel aşamalar eğiliminin artmasıyla, bunları tanımlayan amblemlerin kullanımı da artmaktadır. Bu olgu, örneğin kültür ve spor gibi çeşitli alanlarda gözlenebilmektedir. Hepsi için de geçerli olan gözlem, kullanılan amblemlerin fonksiyonlarının, ürünlerini tanıtım görevini de üstlendiğidir. Gerçi bunlar yayınlarda kullanılmak amacıyla tasarımlanmışlardır ama farklı konumlarda, örneğin binalarda kullanıldıkları görülmektedir. Ayrıca, tören ve kutlamalarda flama ya da modern armalar olarak da kullanılmaktadır.

Bu yazı Zeynep Aliye tarafından derlenen "Türk Grafik Tasarımcıları - Logolar" isimli kitaptan alınmıştır. Yazının hazırlanmasında kullanılan kaynaklar son bölümde yer almaktadır. Kitabı satın almak için buraya

tıklayın.