Yeni bir bilgisayar satın aldığınızda ya da mevcut bilgisayarınıza iÅŸletim sistemini kurduÄŸunuz günlerde bilgisayarınızın ne kadar hızlı çalıştığını anımsıyorsunuzdur. Windows, çok kısa bir sürede açılırken, herhangi bir uygulamayı çalıştırmak istediÄŸinizde çok da fazla beklemek zorunda kalmazsınız.

Ancak zaman geçtikçe, Windows yavaÅŸ yavaÅŸ hantallaÅŸmaya ve ardından dakikalarca Windows’un açılmasını ya da bir uygulamayı çalıştırmak için beklemek zorunda kalırsınız.

Bilgisayarların zamanla bu ÅŸekilde yavaÅŸlaması aslında olaÄŸan bir olaydır. Hemen her bilgisayar, bir süre sonra hantallaÅŸmaya ister istemez baÅŸlayacaktır. Ama bu süreci hızlandıran elbette ki bilgisayar kullanıcılarının ta kendisidir.

CHIP Online, bilgisayarınızı gözle görülür bir ÅŸekilde hızlandırabilmeniz için ihtiyacınız olan yöntemleri siz deÄŸerli CHIP Online okurları için bir araya getirdi.

Kullanmadığınız programları kaldırın

EÄŸer bilgisayarınızı uzun süredir kullanıyorsanız, sisteminize kurmuÅŸ olduÄŸunuz pek çok program da vardır. Peki bu programların hepsi sizin için gerçekten gerekli mi?

Bunu anlamak için bilgisayarınızdaki programlara tek tek göz atabilir ya da BaÅŸlat/Denetim Masası‘ndan Program Ekle/Kaldır‘a girerek buradan hangi programların uzun süredir kullanılmadığını tespit edebilirsiniz.

Bu sayede bir an için ihtiyaç duyduÄŸunuz ancak uzun süredir kullanmadığınız programları bulabilir, hepsini sisteminizden kaldırabilirsiniz. Böylece hem hard diskinizde size daha fazla yer kalırken, bilgisayarınızdaki gereksiz uygulamaları kaldırarak sisteminizi daha da hızlandırdığınızı fark edeceksiniz.

Disk temizleme

Bilgisayarınızı hızlandırmanın bir diÄŸer kolay yolu ise Windows‘ta bulunan Disk Temizleme’ aracıdır. Aracın isminden de anlaşılacağı üzere Disk Temizleme (Disk Cleanup) hard diskinizdeki geçici internet dosyalarını (Temprorary Internet Files) kontrol ederek size temizlenebilecek dosyaların bir dökümünü sunar.

Bu araca ulaÅŸmak için BaÅŸlat/Tüm Programlar/Donatılar/Sistem Araçları/Disk Temizleme‘yi seçin. Disk sürücünüzü seçtikten sonra bir süre seçtiÄŸiniz disk üzerinde tarama iÅŸlemi yapılacaktır. Bu iÅŸlem sonra erdikten sonra karşınıza farklı bileÅŸenlerin bir araya geldiÄŸi bir liste gelecektir. Listede yer alan bileÅŸenlerin isimlerini ve Hard Disk’inizde ne kadar yer kapladığını bu listede görebilirsiniz.

Burada gereksiz olan dosyaların seçililiÄŸini saÄŸladıktan sonra Tamam‘a basmanız yeterli.

Disk temizleme ile ilgili ayrıntılı bir makaleyi burada bulabilirsiniz

Adware’lerden kurtulun

Bilgisayarınızı yavaÅŸlatan etmenlerden biri de Adware’dir. Ä°nterneti kullanan hemen her bilgisayar kullanıcısı, bu can sıkıcı

Adware

‘ler ile sıkça karşılaşır.

Pratikte virüsler kadar tehlike arz etmeyen

Adware

‘nin temel hedefi farklı web sitelerinin ve ürünlerin reklamını yapmaktır. Ancak virüs kadar tehlikesi bulunmasa da, bir bilgisayar kullanıcısı için Adware’ler de en az virüsler kadar

can sıkıcı

olabilmektedir.

Bu Adware’ler, sadece reklam yapmakla kalmaz, iÅŸlemcinizden ve belleÄŸinizden daha az

Disk BirleÅŸtirme

Buraya kadar olan adımları gerçekleÅŸtirdiyseniz bilgisayarınızın performansında dikkate deÄŸer bir artış olduÄŸunu fark edeceksiniz. Buraya kadar yaptığımız genel olarak sisteminizde bulunan gereksiz dosyaları temizlemek ve iÅŸlemci ve belleÄŸinizin performansını olumsuz etkileyen araçlardan kurtulmaktı.

Disk birleÅŸtirme iÅŸlemine geçmeden önce isterseniz basitçe bu sistemin mantığından bahsedelim: Hard diskler sektör olarak bilinen küçük bloklara bölünür. Bir dosya hard diske yazıldığında ihtiyacı olduÄŸu kadar sektöre yayılacaktır. Windows, genel olarak bulabildiÄŸi ilk boÅŸ sektöre dosyayı yazacaktır ve sistematik olarak diÄŸer boÅŸ sektörle iÅŸlem devam edecektir. Zamanla dosyalar karışmaya baÅŸladığı zaman ise (yani parçalanmaya baÅŸladığında) Windows tüm parçaları bir araya getirmek için tüm diski taramak durumunda kalacaktır. Bu ise Hard Disk’inizin daha fazla çalışmasına ve performansınızın fazlasıyla düÅŸmesine neden olacaktır.

Bir dosyayı kaydetmek veya herhangi bir dosyayı açmak normalde olduÄŸundan daha fazla zaman alacaktır. Windows’un Disk BirleÅŸtiricisi, iÅŸte bu sorunu ortadan kaldırmak için geliÅŸtirilen baÅŸarılı bir araç.

EÄŸer bilgisayarınızda bir dosyayı açarken çok fazla bekliyorsanız, diskinizi birleÅŸtirmenizi öneriyoruz. Bunun için BaÅŸlat/Tüm Programlar/Donatılar/Sistem Araçları/Disk BirleÅŸtirme‘yi seçin. Burada karşınıza gelecek sürücüleri seçerek birleÅŸtirme iÅŸlemini (defragmentation) gerçekleÅŸtirebilirsiniz.

Not: Hard diskinizi en azından haftada bir kere birleÅŸtirmeniz bilgisayarınızın yavaÅŸlamasını önleyecektir.

Virüs Taraması

Adware’lerde olduÄŸu gibi virüsler de sistemin arkaplanında çalışarak bilgisayarınızın performansını düÅŸürürler.

Bu nedenle her zaman altını çizdiÄŸimiz gibi her bilgisayarda mutlaka bir antivirüs yazılımının kurulu olması gerekiyor. Ancak virüs tarayıcısı bilgisayarınıza kurmakla da iÅŸ bitmiyor. Öncelikle bu antivirüs yazılımınızı sık sık güncellemelisiniz, yoksa yeni ortaya çıkan virüslere karşı tarayıcınız savunmasız kalabilir.

Bunun yanında antivirüs yazılımınızla bilgisayarınızı sık sık taratmalısınız. Bu ÅŸekilde sisteminize bulaÅŸan herhangi bir virüsü bilgisayarınıza daha fazla zarar vermeden tespit etme ve kaldırma ÅŸansınız var.

Ä°ÅŸte alanında gayet baÅŸarılı olan antivirüs yazılımlar:

AVG Anti-virüs Free Edition yazılımını indirmek için tıklayın.

Avast 4 Home Türkçe yazılımını indirmek için tıklayın.

Kaspersky Anti-virus Personal 2009 yazılımını indirmek için tıklayın.

ESET Smart Security and ESET NOD32 Antivirus yazılımını indirmek için tıklayın.

Panda Antivirus yazılımını indirmek için tıklayın.

Norton Antivirus 2008 yazılımını indirmek için tıklayın.

McAfee VirusScan 2008 yazılımını indirmek için tıklayın.

Bitdefender Anivirus 2008 yazılımını indirmek için tıklayın.

Trend Micro AntiVirus plus AntiSpyware 2008 yazılımını indirmek için tıklayın.

ZoneAlarm AntiVirus Plus Firewall yazılımını indirmek için tıklayın.

Not: Ä°ki antivirüs aracını birlikte kullanmayın. Yalnızca bir antivirüs aracı bir bilgisayar için yeterlidir.

BaÅŸlangıçtaki programları kaldırma

Bilgisayarların pek çoÄŸunda baÅŸlangıçta yüklenen gereÄŸinden fazla program vardır. Bu programların çalışıyor olduÄŸunu çoÄŸu zaman görmeseniz de, bir kısmının çalıştığını Windows saatinin bulunduÄŸu çubuktan kolayca görebilirsiniz.

Bu tür programları baÅŸlangıçtan kaldırmanız bilgisayarınızın açılışını fazlasıyla hızlandıracaktır. Yalnız burada özellikle bir noktayı vurgulamamız gerek: Burada yapmamız gereken bu programları sadece Windows’un baÅŸlangıcından kaldırmak ve bu suretle baÅŸlangıç hızını göreceli olarak arttırmak. Bunun dışında bu programları bilgisayarınızdan kaldırıp kaldırmamanız tamamen size kalmış.

BaÅŸlangıçtaki programların bir listesine ulaÅŸmak için BaÅŸlat/Çalıştır‘a girin ve tırnak iÅŸaretleri olmaksızın ‘msconfig‘ yazın. Açılan pencereden ‘BaÅŸlangÄ±ç‘ (Startup) sekmesine gidin. Karşınıza Windows açılırken yüklenen programların bir listesini göreceksiniz. Burada gereksiz olan programların kutucuklarındaki iÅŸareti kaldırarak Tamam butonuna basın. Bu iÅŸlemin ardından Windows, bilgisayarınızı yeniden baÅŸlatmak isteyecektir. Bilgisayarınız tekrar açıldığında artık elediÄŸiniz programlar Windows baÅŸlarken yüklenmeyecektir.

Yalnız bilgisayarınıza istemeden bir zarar vermemeniz için, sistem konfigürasyon aracının diÄŸer ayarlarını deÄŸiÅŸtirmemenizi öneriyoruz

Windows’unuzu güncel tutmaya özen gösterin

Windows iÅŸletim sisteminizin en güncel halini kullanmanın pek çok faydası vardır. Öncelikle Windows güncellemeleri belli aralıklarla yayınlanır ve bu güncellemeler ile Windows’un içerisinde bulunan güvenlik açıkları kapatılır ve olası donanım uyuÅŸmazlıkları ortadan kaldırılarak bilgisayar kullanıcılarının Windows’u sorun yaÅŸamadan kullanması saÄŸlanır.

Ancak Windows’un güncel tutulması dışında kullanmakta olduÄŸunuz her yazılımın en güncel halini kullanmanız gerekiyor. Çünkü benzer mantıkla güncellenen yazılımlar, barındırdıkları hatalardan kurtularak kullanıcıya daha fazla performans sunarlar.

Dizin taramasını kapatma

Bilgisayarım’a girdikten sonra

C

‘ye saÄŸ tıklayıp

Özellikler

‘e girin.

‘Daha hızlı arama için bu sürücüyü dizine ekle’

yazan kısmın başındaki kutucuÄŸun seçililiÄŸini kaldırın.

Peki Windows’un bu özelliÄŸi tam olarak ne iÅŸe yarıyor?

Bu servis, hard diskiniz üzerindeki dosyalardan

Hard disk’te boÅŸ alan gerekli mi?

Hard diskin mevcut boÅŸ alanının bilgisayarın performansı üzerinde bir etkisi olduÄŸuna dair yaygın bir inanç vardır. Elbette bilgisayarınızda çok fazla veri varsa ve birleÅŸtirme iÅŸlemini gerektiÄŸi gibi yapmıyorsanız, hard diskiniz

20 GB

olsa bile

10 GB

‘lık bir HDD’den daha yavaÅŸ olabilir.

Bilgisayarın boş alanı sadece bir yerde işinize yarar: Bilgisayarınızın belleği

tam kapasite

olarak kullanılmaya başlanmışsa, bu taktirde

Windows Page-File

‘a daha fazla ihtiyaç duyulacaktır. Ancak Page-File’a olan eriÅŸim belleklere nazaran oldukça yavaÅŸtır. Bu nedenle bu tür yavaÅŸlıkları sonlandırmak için yeni bellek edinilmesi kaçınılmazdır.

Tüm bu nedenlerden ötürü bilgisayarınızda en azından

300MB

‘lık bir boÅŸ alan bulundurmanızda fayda vardır.