Öncelikle biyometri teriminin anlamına bakalım. Biyometri, biyolojik verileri, yani bireyin kişisel bir nitelik ya da davranışını analiz ederek kimliğini doğrulama bilimidir. Biyometrik sistem, aynı imza örneğinde olduğu gibi bireyin davranışını temel alan doğrulamalar yapabilir. Ancak bunlar zaman içinde farklılık gösterebilir, muhtemelen unutulur. Doğrulama için fiziksel nitelikleri (iris, retina, parmak izi) temel alan biyometrik sistemler ile, bu nitelikler genellikle değişmediğinden daha doğru sonuçlar elde edilir.

Biyometrik sistem, bireyin bir niteliğini ya da davranışını tarayarak daha önce oluşturulan kayıt ile karşılaştırır. Bu sistem, bireyin parmak izini, retinasını ya da sesini incelediğinden, aşırı hassas olmalıdır. Bireyin anatomik ya da fizyolojik niteliklerini ölçerken doğru ve birbirini tekrar eden ölçümler yapmalıdır.

Yanlış pozitif, yanlış negatif

Biyometrik sistemlerde kullanılan duyarlılık türünün yanlış pozitif (false positive) ya da yanlış negatife (false negative) neden olabileceği, katıldığım oturumlarda ele alınmamakla birlikte, önemli bir konu. Biyometrik sistem, yanlış pozitif ve yanlış negatif sık oluşmayacak, ve mümkün olduğunca doğru sonuçlar elde edilecek şekilde düzenlenmelidir.

Bu bağlamda bazı terimlerin anlamını açıklamakta yarar var. Bir biyometrik sistem, yetkili bireyi reddettiğinde, buna 1. Tip hata (false reject rate - yanlış red oranı), reddetmesi gereken birini onayladığında ise buna 2. Tip hata (false accept rate - yanlış onay oranı) denir. Her tip hatada düşük rakamlar hedeflenir. Ancak en tehlikeli olanı, 2. Tip hatalardır. Bu tip hatalardan kaçınmak çok önemlidir.

Farklı biyometrik sistemleri karşılaştırırken, birçok farklı değişken kullanılır. Bunlardan en önemlisi, aynı zamanda eşit hata oranı (EER – equal error rate) olarak da adlandırılan kesişme noktası hata oranıdır (CER – crossover error rate). Yüzde olarak ifade edilen CER, yanlış red oranının yanlış onay oranı ile eşit olduğu noktayı temsil eder. Bu oran, bir biyometrik sistemin doğruluğunu belirlerken en önemli ölçüdür. Örneğin, CER değeri 3 olan bir biyometrik sistem ile, 4 olana göre daha doğru sonuçlar elde edilir.

(Errors: Hatalar, False accept rate: Yanlış onay oranı, False reject rate: Yanlış red oranı, Crossover error rate: Kesişme noktası hata oranı, Sensitivity: Hassasiyet)

Kritik karar!

Bir biyometrik sistem satın alacaksanız, farklı sistemler arasında doğruluk karşılaştırması yapmalısınız. Ya farklı satıcıların ürün tanıtımlarını inceleyebilir (tümü kendi ürününün en iyisi olduğunu savunur), ya da hangi ürünün daha doğru sonuç verdiğini öğrenmek amacıyla ürünlerin CER değerlerini karşılaştırabilirsiniz.

Görüştüğünüz satıcı, size ürününün kesinlikle 2. Tip hata vermediğini söyleyebilir. Bu, ürünün yetkisiz kişilerin yanlış biçimde doğrulanmasına izin vermeyeceği anlamına gelir. Ancak diyelim ki satıcıya ürünün 1. Tip hata sayısını sordunuz ve satıcı size 1. Tip hata oranının yaklaşık yüzde 90 olduğunu söyledi. Bu, doğrulama girişimlerinin yüzde 90’ının reddedileceği anlamına gelir. Çalışanlarınızın verimliliği, bu durumdan olumsuz etkilenecektir. Bu nedenle ürünlerin, 1. Tip ve 2. Tip hataların eşit olduğu noktayı temsil eden CER değerlerini sorabilir, bu sayede elde edilen sonuçların doğruluğu konusunda daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Ayrıca, farklı satıcılar ya da teknolojiler arasında ürün CER değerlerinin karşılaştırılması da faydalı olacaktır.