Böcek fotoğrafı çekerken yorucu olduğu kadar heyecanlı bir çalışma süreci yaşanır. Bu tür makro fotoğraflarda en büyük zorluk, birçok böceğin uçması ya da sürekli hareket etmesidir. Çekim için gerekli donanım ve kullanılacak teknik de böceğin hareket ve davranış özelliklerine göre değişir. İyi bir böcek fotoğrafının anahtarı sabır ve türü tanımaktır.
Yakın doğa çekimlerinde böcek fotoğraflarının yeri ayrıdır. Çünkü bu mikro dünyanın içinde en fazla onlar hareket eder. Birçok böcek uçabildiği için onları yakalamak, iyi bir böcek makrosu çekebilmek hem disiplin hem bilgi gerektirir. Diğer makro fotoğraf temalarına oranla daha zor olan böcek çekimlerinde heyecanlı ve hareketli bir süreç yaşanır.
Gerek ihtiyaç duyulan ekipmanda gerekse çekim tekniklerinde belirleyici olan nokta, böceklerin hareket etmesidir. Kelebekler ya da kızböcekleri gibi bazı türler çok hızlı uçtukları için onlara yaklaşmak oldukça zordur. Bu yüzden mümkünse 100 mm ve üzerinde bir makro objektifle çalışma gerekir.
Böceğin davranışına göre çekim
Hatta zoom lensler, her ne kadar keskinlik kaybı yaşansa da, uçan böcekleri çekebilmeyi kolaylaştırır. Kullanılacak çekim yöntemiyse o böceğin davranışına göre çeşitlilik gösterir. Bu yüzden böcek çekimleri için başlıklar halinde çekim tekniği yazmak zordur; ne var ki makro çekimin temel çekim teknikleri, böcek fotoğrafları için de geçerlidir. Bunun dışında fotoğrafçıya gerekli olan şey, daha çok deneyimdir.
Böcek çekimleri için öncelikle temel bir davranış şeklini ortaya koymak gerekir. Uçan böcekleri elinizde fotoğraf makinesiyle kovalayarak çekmeniz zordur. Bu yüzden, genelde önceden belirlenen yerlerde bekleyerek çekim yapılır. Kelebek, kızböceği, arı gibi böcekler öncelikle gözlenmeli, sıkça kondukları çiçekler veya yerler belirlenmelidir. Ardından belirlenen yerin karşısında üçayak kurularak böceksiz bir kadraj ayarlanır.
Çekmek istediğiniz böcek buraya konduğunda deklanşöre basılır. Bazı durumlarda makine elinizdeyken de yakınınıza uçan böcekler konabilir. Her iki durumda da makineniz sürekli çekim modunda, hareketi takip eden programda (AI Servo benzeri) ve çekim hızı öncelikli ayarlarda olmalıdır. Çekim hızı böceğin uçma hızına göre ayarlanır. Örneğin uçan bir arının kanatları 1/1000 enstantanede görülebilir.
‘İhtiyacınız olan ilk şey sabır’
Bazı fotoğraf makinelerinin oto fokus noktası 10 adetten az olduğu için, her zaman net sonuçlar elde edilemeyebilir. Bu durumlarda netleme noktası elle belirlenmelidir. Eğer profesyonel bir makineniz var ve oto fokus netleme noktası 20’nin üzerinde ise elle değil, makine ile otomatik netlik yapın.
Kadrajı belirlerken uçan böceğin geliş yönünde daha fazla boşluk olması gerekir. Bu sayede böcek havada sade bir fonda yakalanır. Tüm bu temel bilgilerden sonra ihtiyacınız olan ilk şey sabırdır. Diğer bilgiler farklı böcek türlerini çekip onların davranışlarını tanıyarak elde edilen deneyimlerden ortaya çıkar.
Böcek çekimi için 10 sır
1) Böcekler sabahın erken saatlerinde ve günbatımından önce daha ağır hareket ettikleri için çekimler kolay yapılabilir.
2) Güneş dogmadan önce ya da günbatımından sonra çayırlıklarda keşif yapın, çekeceğiniz türleri ve yerleri kolayca belirleyebilirsiniz.
3) Böcekler genellikle yazın daha parlak renklere kavuşurlar. Renkli fotoğraflar için bu ayları tercih edin.
4) Genellikle böcekler hareketli olduğundan hem yüksek enstantane hızı hem de fazla alan derinliğine ihtiyaç vardır. Bu nedenle gün ortasında bile ek ışık için yaygın olarak flaş kullanılır.
5) Kelebek gibi kanatları ışık geçirgen böcekler, ters ışık veya ters ışığa yakın açılarda çekilmelidir. Bu şekilde kanatlardaki doygun renkler ve dokular elde edilebilir.
6) Kelebek, kızböcekleri gibi ürkek türlere çoğu zaman bir metreden fazla yaklaşamazsınız. Bu yüzden tele lenslere ihtiyaç duyabilirsiniz.
7) Tele objektiflerle gün ortasında yüksek ışıkla çekim yapmak ya da bu objektifleri tüp veya close-up lens takarak kullanmak daha iyi sonuç verir.
Uçan böceklerin kanatlarını çekebilmek için hızlı bir enstantane ve dolgu flaş kullanılmalıdır.
9) Böcekleri bazen kondukları çiçekle birlikte çekmeniz gerekir. Bu durumda uyumlu bir kompozisyon yaratmaya çalışın.
10) Uçan böceklerin tüm gövdelerini kadraja sığdırmak her zaman mümkün olmuyor. Bu gibi durumlarda hangi bölümü kadraja alacağınıza dikkat edin.
