Windows tabanlı PC’nizi en yüksek güvenlik seviyesine getirmek o kadar da zor deÄŸil. Ä°ÅŸte araçlar…

Hacker ve virüs yazarlarının çok sevdiÄŸi bir hedef var: Windows. DoÄŸru savunma taktiklerini kullanmanın vakti geldi. CHIP Online size PC’nizi saldırılara karşı korumanın en etkili yöntemlerini gösterecek.

Windows, "yüksek güvenlikli sistem" tabirine tam anlamıyla uyan bir ortam deÄŸil. Her kullanıcının ihtiyacı olduÄŸu güvenliÄŸi kendisinin saÄŸlaması bu yüzden çok önemli oluyor. DiÄŸer türlü internete gireli beÅŸ dakika bile geçmeden bir hackerin kontrolü altına girebilirsiniz.

Dış güvenlik

Windows hırsızların iÅŸini kolaylaÅŸtırıyor. Tüm tipik ÅŸartları saÄŸladığından PC’ye izinsiz giriÅŸ yapmak için plan yapmak pek de zor deÄŸil.

Size tavsiyemiz: Oyun sahasını deÄŸiÅŸtirin! Windows’u savunmaya yönelik büyük planımızda ilk önce Internet Explorer’ı devre dışı bırakıyoruz. Bunun yerine alternatif Firefox’a yöneliyoruz. Sebebi ise çok basit: Açık kaynak kodlu tarayıcı saldırılardan daha az etkileniyor ve ÅŸu sıralar hacker ve virüs yazarlarının odağına girmiÅŸ deÄŸil. Ayrıca güvenliÄŸi iyileÅŸtiren sayısız eklentisi bulunuyor. Bu eklentilerin hangileri olduÄŸunu ilerleyen sayfalarda anlatacağız.

Download: Mozilla Firefox

Hacker web sitelerini önleyin

Biz ise baÅŸka bir alternatif önereceÄŸiz. BütünleÅŸik olarak gelen filtre kötü deÄŸil ama daha iyi bir ücretsiz alternatifi var. McAfee tarafından sunulan SiteAdvisor eklentisi sadece zararlı siteleri tanımakla kalmıyor bilakis web sitesinin hangi sebepten dolayı engellendiÄŸine dair detaylı bilgi de veriyor.

Normalde Firefox eklentilerin kurulumunu engeller. Bu yüzden Firefox çubuÄŸundaki "Ä°zin Ver" tuÅŸuna basın ve sonra "Åžimdi kur" deyin. Son olarak eklentinin aktif hale gelmesi için Firefox’u yeniden baÅŸlatmanız gerekiyor.

McAfee SiteAdvisor, Firefox’un saÄŸ alt köÅŸesine entegre oluyor. EÄŸer site güvenli ise sembol yeÅŸil renk oluyor. Zararlı siteler ise anında engelleniyor ve kırmızı bir simge çıkıyor. EÄŸer sitenin neden engellediÄŸi ile ilgileniyorsanız sembolün üzerine tıklayıp "Site Ayrıntılarını Görüntüle" seçeneÄŸine gelmeniz yeterli. Burada farklı kullanıcıların haberleri de gözüküyor.

Download: McAfee SiteAdvisor

Zararlı script’leri kapatın

NoScript eklentisi, tarayıcının vazgeçilmez eklentilerinden bir tanesi daha. Çünkü en iyi Kimlik-Avı filtresine raÄŸmen sörf sırasında zararlı bir siteye denk gelme ihtimaliniz vardır. "NoScript" , hacker sitelerinin otomatik saldırılarını engelleyerek tarayıcınızı korur.

Eklentiyi indirin ve kurun. Aynı SiteAdvisor’da olduÄŸu gibi saÄŸ alt köÅŸede eklentinin simgesini görmek için tarayıcıyı yeniden baÅŸlatmalısınız.

Bir kere etkinleÅŸtirdiniz mi eklenti, otomatik olarak çalıştırılan script’lerin neredeyse hepsini engelliyor. EÄŸer bir site düzgün bir ÅŸekilde görüntülenemiyorsa bunun sebebi eklenti olabilir. Böyle bir durumda "S" iÅŸaretine tıklayın ve istenilen script’i serbest bırakın. Mesela Google’da "Google.com.tr ye izin ver" seçeneÄŸini herhangi bir zararlı script’i çalıştırmadan rahatlıkla kullanabilirsiniz. Sonuçta site güvenilir listesinin içinde yer alıyor.

Download: Firefox için NoScript

Posta girişindeki saldırıları engelleyin

Windows’u her anlamda korumak için posta giriÅŸini hemen zararlılardan temizlemelisiniz. Bu yüzden iki yere aynı anda spam filtresi koymanızı öneriyoruz.

Ä°stenmeyen spam ve kimlik-avı numaralarından kurtulmak için baÅŸvurulması gereken ilk yer mail sunucusudur. Birçok ücretsiz mail sunucusu etkinleÅŸtirilmesi gereken bir spam koruması sunar. Mail sunucusunda spam koruması kullanmak akıllıcadır, zira filtre sadece sizin posta kutunuzdaki dosyalara deÄŸil tüm hesaplara eriÅŸir. Bu da yüksek bir tutturma oranı anlamına gelir.

Ä°kinci yapmanız gereken spam’leri kendi bilgisayarınızda da filtrelemek olacaktır. Mail sunucularının yüksek tutturma oranına raÄŸmen arada sırada istenmeyen e-mailler filtreden sızabiliyor. Bu yüzden kendi PC’nize de spam-filtresi kurmaktan kaçınmamalısınız. Bu iÅŸ için size ücretsiz bir spam filtresi olan Spamihilator yazılımını tavsiye ediyoruz.

Bu mail filtresinin güzel tarafı ÅŸeffaf çalışma yöntemi diyebiliriz. Program mail istemcilerinin eklentisi olarak çalışmıyor, bilakis Proxy olarak görev yapıyor ve bu da tüm e-mail istemcileri ile sorunsuzca çalışabiliyor. Tek bir istisna var: IMAP posta kutuları ile bütünleÅŸme halen yüzde 100 baÅŸarıya ulaÅŸmış deÄŸil. Programın yazarı Michael Krämer ÅŸu sıralar bu hatayı gidermek için çalışıyor.

Spamihilator’u iyi yapan unsur, filtre kullanmanın yanında mailleri bir test etme istasyonu zinciri üzerinden takip etmesi. Bu zinciri isteÄŸinize göre kiÅŸiselleÅŸtirebilirsiniz. Ama korkmayın: EÄŸer istemiyorsanız yapılandırma iÅŸlemi ile saatlerce uÄŸraÅŸmak zorunda deÄŸilsiniz. En etkin fitre anında kuruluyor ve PC’nizde kullanıma hazır hale geliyor: DCC. Açılımı "Distributed Checksum Clearinghouse".

Bu filtre topluluk prensibine göre çalıştığı için son derece etkili. Bu eklentinin etkin olduÄŸu tüm PC’ler her e-mail için DCC sunucusuna bir saÄŸlama toplamı yolluyor. Sunucu ise bu saÄŸlama toplamının sıklığını sayıyor. EÄŸer sayı kritik bir yığın miktarını aÅŸarsa DCC bunları spam olarak kategorize ediyor.

EÄŸer DCC filtresinin gözünden bir ÅŸey kaçarsa diÄŸerleri devreye giriyor: Seks, viagra vb. terim topluluklarını inceleyen ve kendi kendini eÄŸitebilen Bayes Filter da var. EÄŸer bu da açık verirse Spamihilator eklentilerine göz atabilirsiniz. Bu adreste Empty Mail gibi farklı eklenti ve geniÅŸletme paketleri mevcut.

Koleksiyonunuzda olması gereken bir diÄŸer eklenti ise "Attachment Extensions Filter". Bu yararlı araç ile belli eklere sahip mailleri baÅŸtan filtreleyebilirsiniz. Mesela bu ÅŸekilde içeriÄŸi tanımadan da PIF uzantısına sahip eklerin hiç de iyiye iÅŸaret olmadığı anlaşılabilir. Günümüzde neredeyse kullanılmayan bu dosya biçimi trojan ve virüslere kapıların açılmasını saÄŸlayan komutlar içerebilir. Kimlik-avı mailleri ve spam göndericileri için cazip bir yöntem.

EXE, COM ve BAT gibi uzantılara sahip dosyalar da bu kategoriye ait. Tavsiyemiz: Sıkı güvenlik önlemleri alın ve bu tip mailleri asla kabul etmeyin.

Ä°ç güvenlik

Sadece bir anti-spyware paketi sistemini tüm istenmeyen ziyaretçilere karşı koruyamaz. Bu yüzden kesinlikle sisteminizde bir anti-virüs programı da kurulu olmalı.

Sistemini virüslere karşı korumak isteyenlere ücretsiz bir virüs tarayıcı tavsiye edeceÄŸiz. KiÅŸisel kullanım için ücretsiz olan AntiVir tarayıcılar arasında yapılan testlerde bayrağı omuzlayan bir program. Bu müttefik ile her halükarda güvendesiniz.

Fakat hangi program için karar verirseniz verin, önemli olan virüs tarayıcının arka planda aktif olarak çalışmasıdır. Güvenlik programı ancak bu ÅŸekilde zararlı yazılımları ilk baÅŸtan yakalama fırsatına sahip olur ve PC’nizi koruyabilir.

Download: AntiVir

Casusları ortaya çıkarın

Tam anlamıyla giriÅŸmeden önce hırsızlar hedefleri hakkında araÅŸtırma yaparlar. Windows dünyasında bu iÅŸi spyware araçları üstleniyor.

Buna karşı panzehiriniz ise Windows Defender. Elbette geleneksel bir virüs-tarayıcı ile yarışamaz ama kullanışlı özelliklere sahip. Yazılımı PC’nize indirin.

Kurulumdan sonra program sisteminizin güvenliÄŸini otomatik olarak gözetliyor. Hiçbir koruma mükemmel olamayacağı için Windows Defender’ın gizlenmiÅŸ ama çok pratik olan bir özelliÄŸini tanımalısınız. Araçlar menüsünden Yazılım Gezgini’ne girin. Burada Defender-arayüzünün altında, ÅŸüpheli bir durumu takip edip casus yazılımları ortaya çıkarmada size yardımcı olabilecek bir araç var.

En önemli olanlar otomatik olarak baÅŸlatılan programlardır. Araç, Windows baÅŸlangıcı sırasında otomatik olarak yüklenen tüm yazılımları gösterir. Bir dosya ismine tıkladığınızda sabit diskteki kayıt yeri veya kurulum tarihi gibi detaylı bilgiler alabilirsiniz. EÄŸer bir dosya size ÅŸüpheli geliyorsa bunu "Devre dışı bırak" düÄŸmesine basarak zararsız hale getirin. EÄŸer cidden bir spyware söz konusu ise "Sil" seçeneÄŸi ile bunu tamamen ortadan kaldırabilirsiniz.

Windows Defender "Åžu anda çalışan programlar" baÅŸlığı altında görev yöneticisinin daha geliÅŸmiÅŸ bir sürümünü barındırır. "AÄŸ üzerinden çalışan programlar" seçeneÄŸi ise çok daha ilgi çekici bir özelliktir. Burada Defender sadece açık olan portları deÄŸil, bunlardan sorumlu olan programların ismini de gösterir. Tavsiyemiz: Åžüpheli iÅŸlemleri hemen sonlandırmayın, bilakis "Gelen baÄŸlantıları engelle" butonun basın. Böylece Windows Güvenlik Duvarı portu ve uygulamayı kilitler.

Bunun dışında HijackThis kullanmanız da yararlı olacaktır. Trenc Micro tarafından desteklenen bu ücretsiz araç, aynı standartlar baz alınarak birçok güvenlik forumu tarafından geliÅŸtirildi. Windows Defender gibi bu program da tek bir tuÅŸ ile otomatik baÅŸlatılan uygulamaları tarıyor ve isteÄŸe baÄŸlı olarak bunları metin dosyası ÅŸeklinde dışa aktarabiliyor.

Download:
- Windows Defender
- HijackThis

Saklı dosyaların izini sürün

PC’nizi arada sırada gizlenmiÅŸ zararlılar olan rootkit’lere karşı tarayın. Bunlar Windows Explorer, kayıt defteri düzenleyicisi ve virüs tarayıcıları için bile görünmez oldukları için yüksek güvenlik önlemlerine raÄŸmen sisteminize bulaÅŸabilirler.

Bu durumda FSecure Blacklight veya Sophos Anti-Rootkit gibi araçlar yardımınıza koÅŸar. Bu programları çalışma yöntemleri ise ÅŸöyledir: Sabit diskinizi iki farklı ÅŸekilde tararlar. Ä°lk aÅŸamada Windows yazılım programlama arayüzünün (API) baÄŸlantı noktaları taranır ve böylece dizinlerin içeriÄŸi ve kayıt defteri gözetime tâbi tutulur. Ä°kinci aÅŸamada ise araçlar rootkitler tarafından kesinlikle kandırılamayan kendi API’lerine yönelirler. EÄŸer iki protokol arasında fark varsa yüksek bir ihtimalle rootkit’in saklamaya çalıştığı bazı dosyalar vardır.

Hem Blacklight hem de Anti-Rootkit ÅŸüpheli dosyaları isterseniz silebiliyor, isterseniz karantina altına alabiliyor. Tavsiyemiz karantina olacaktır. Böylece dosyalar zararsız hale gelecektir ama kaybolmayacaktır. Daha sonra bunlar uzmanlar tarafından inceleme amaçlı olarak detaylıca irdelenebilir.

Profesyoneller için bir ipucu daha: Minimalist Anti-Rootkit teknik bilgi vermiyor. Daha fazlasını isteyenler Gmer’e yönelebilir. Program hangi sistem fonksiyonlarının yönlendirildiÄŸini, hangi iÅŸlemlerin aktif olduÄŸunu ve hangi sürücülerin kurulu olduÄŸunu detaylı olarak gösteriyor.

Download: Sophos Anti-Rootkit

YerleÅŸik Windows araçları ile temel koruma

Bilgisayarı güvence altına almak ve bunu da ekstra araç kullanmadan yapmak? Sorun deÄŸil! DoÄŸru ayarlamalar ile en azından ÅŸans eseri sisteminize girebilecek hırsızların önüne geçebilirsiniz.

Windows Update her sistemin temel parçası olmalıdır. Bu olmadan Windows her virajda kontrolü kaybeder. Bu sebeptendir ki, denetim masasına girip "Otomatik GüncelleÅŸtirmeler" özelliÄŸini tavsiye edilen "otomatik" seçeneÄŸine getirin.

Program güncellemeleri de aynı derecede önemlidir, zira her geçen gün daha fazla hacker program açıklarını kullanmaya yöneliyor. Bu ihtimale karşın programların çevrimiçi güncelleme özelliÄŸini etkinleÅŸtirin. EÄŸer bu mümkün deÄŸilse UpdateStar gibi bir araç kullanın.

XP ve Vista’nın güvenlik duvarları aÄŸdan gelebilecek saldırılara karşı sınırlı koruma sunar. Buna raÄŸmen Windows Güvenlik Duvarını açmalısınız, çünkü yapılan saldırılar düÅŸük bir ihtimalle bu duvarın engelleyemeyeceÄŸi kadar ÅŸiddetli olur.

Bazı temel kuralları ise kesinlikle bir düzene oturtmalısınız. Bunlar: Göndereni tanımadığınız mail-eklerini kesinlikle açmayın. PDF ve resim dosyaları bile ÅŸu sıralar saldırı amaçlı kullanılabiliyor. Yasa dışı içerik sunan web sitelerini ziyaret etmeyin. Özellikle porno ve çalıntı-kopya barındıran siteler virüs ve trojan dağıtıcısı olmaya elveriÅŸlidir. Son olarak: Güvenlik önlemleriniz hakkında ÅŸüpheye düÅŸmeyin. "PC’nizde virüs bulundu" mesajını veren bir açılır pencereye (pop-up) güvenmektense kendi önlemlerinize güvenin.

Download: UpdateStar

Virüs bulaÅŸması halinde: CHIP-Acil Durum Planı

Yüzde 100 güvenlik diye bir ÅŸey yoktur. Bu sebeple iyi strateji-uzmanlarının her zaman bir yedek planı daha vardır. KoyduÄŸunuz güvenlik bariyerleri aşıldığı takdirde bu plana baÅŸvuracaksınız. Üç adımda PC’nizin kontrolünü nasıl tekrar elinize geçirebileceÄŸinizi anlatacağız.

1. Panik yok
EÄŸer davetsiz bir misafir sisteminize ulaşırsa ilk önce sakin olmalısınız. Hiçbir yeni yazılım kurmayın PC’nizi yeniden baÅŸlatmayın. Bunun yerine virüs tarayıcınızın tanımlama-dosyalarını güncelleÅŸtirin. EÄŸer bu iÅŸe yaramazsa, bir kurtarma CD’si ile sisteminizi açın. Virüs tarayıcınızın kurulum CD’sini bu iÅŸ için kullanabilirsiniz.

2. Windows’u izole edin
Virüs tanımlama-dosyalarını güncelleÅŸtirdikten sonra hemen aÄŸ baÄŸlantısını kesin. Ä°nternet üzerinden kendini güncelleyen ve böylece virüs tarayıcılarından kaçabilen zararlı yazılımlar da var.

3. Åžüpheli dosyaları test edin
Virüs tarayıcınızın herhangi bir ÅŸey bulamaması sisteminizde zararlı yazılım olmadığı anlamına gelmez. Kendinize zaman ayırın ve tanımadığınız dosyaları ve alışılmadık olayları not edin. Güvenlik forumlarında yapılan tartışmaları okuyarak bu tarz anormal durumlar ile ilgili bilgi edinebilirsiniz. Ayrıca 5 MB’dan büyük olmayan ÅŸüpheli dosyaları www.virustotal.com adresinde 20 den fazla virüs tarayıcısına test ettirebilirsiniz.

chip.com.tr

1. Anakart

Yeni bir bilgisayar satın alırken, herkes marka bilgisayar ile toplama bilgisayar arasında ikilemde kalır. Ancak kendi bilgisayarınızı yaratmak sanıldığı kadar zor değil. Şimdi bir

2. Ä°ÅŸlemci

 

Hangi iÅŸlemciyi aldığınıza baÄŸlı olarak bu adım deÄŸiÅŸiklik gösterebilir.

Intel Ä°ÅŸlemciler: CPU‘nun kaldıracını öncelikle özgür bırakmanız gerekiyor. Sonra iÅŸlemcinin köÅŸelerinde bir altın üçgen bulacaksınız. Ä°ÅŸlemcinin sokete uydurulması ise bir sonraki adım.

AMD Ä°ÅŸlemciler: AMD iÅŸlemcilerle, CPU soketinin kaldıracını açıyoruz. Intel iÅŸlemcilerde olduÄŸu gibi AMD iÅŸlemcisini de soketine uydurmaya çalışıyoruz. Ä°ÅŸlemciyi yumuÅŸak ÅŸekilde soketine monte etmelisiniz. Bu adımdan sonra kaldıracı eski haline getirebilirsiniz.

 

 

 

3. CPU Fan

 

EÄŸer AMD iÅŸlemci aldıysanız, CPU soÄŸutucusunu takmanız oldukça kolay. Yapmanız gereken sadece anakartın merkezine doÄŸru olan kaldıraçla iÅŸlemci üzerinde soÄŸutucuyu yerleÅŸtirmek. Son olarak, fan baÄŸlantısını anakarta baÄŸlamanız gerekiyor. Intel iÅŸlemcilerde ise durum biraz daha karışıyor. CPU soÄŸutucusunu, tutturucularla soketi çevreleyen deliklere baÄŸlayan köÅŸelere oturtun. Tutturucuları yerleÅŸtirirken üzerine iyice bastırın. Bu tutturucular yerine oturduÄŸu anda bir klik sesi duymanın gerekiyor. Daha sonra fanla anakart arasındaki baÄŸlantının kurulmasıyla bu iÅŸlemi de tamamlamış olacaksınız.

4. Optik Sürücüler

 

Optik bir sürücüyü kasaya takmak için, önce kasanın önünde yerleÅŸtirmek istediÄŸiniz yerdeki 5.25-inç boyundaki kapağı kaldırın. Bu kapağın ilerisinde de metal bir tabaka bulma ihtimaliniz var; eÄŸer varsa onu da çıkarın. Ve bu adımdan sonra optik sürücünüzü kasanın içine doÄŸru yavaÅŸça itin. Sonra vidalarını tek tek sıkın ve aygıtın tam olarak yerine oturup oturmadığına emin olun. Bunun yanında disket sürücüsü ya da ilave bir optik sürücü de kasanınıza monte edebilirsiniz. En son olarak da bu aygıtları IDE ve disket sürücü kablolarını anakarta baÄŸlayın. EÄŸer iki optik sürücü kullanıyorsanız, hava dolaşımının tam olarak saÄŸlandığından emin olun. Tam olarak alta alta gelen iki aygıt birbirini çok ısıtabilir.

5. Sabit Disk

 

Sabit diskleri kasaya monte ederken son derece bu iÅŸe özen gösterilmesi gerekiyor, zira sabit diskler yapıları icabı hassastır ve kolayca zarar görebilir. Ayrıca sabit diski takmanız için kasadan kapak çıkarmanıza gerek yok. Kasanın içinde optik sürücülerinin altında 3.5-inç boyutunda kendine ait bir yeri var; sabit diski buraya monte edeceksiniz. Sabit diski yerine yerleÅŸtirirken fazla sarsmamaya dikkat edin. Son olarak da SATA/IDE kablosuyla sabit diskinizi ve anakartınızı baÄŸlayın.

6. Bellek (Memory)

 

Intel ve AMD tabanlı pek çok anakart DDR2 belleÄŸi desteklediÄŸinden, bellekleri anakarta yüklemek için tek bir yol var. Bellek modüllerini, anakartın üzerindeki slotlara yerleÅŸtiriyoruz. Yalnız bunu yaparken hassas davranmamız gerekiyor. Eski ateri kasetlerinin aterideki kaset slotuna takılmasına benzer ÅŸekilde, bellek modülleri de anakarttaki slotlara takılır. EÄŸer iki tane homojen belleÄŸiniz varsa, ikisini de aynı renkteki slotlara yerleÅŸtirin. Bu sayede iki bellek de dual-channel modunda çalışabilir.

7. DiÄŸer Kartlar

 

Anakartınıza takabileceÄŸiniz aslında piyasada bulunan pek çok kart var. Bunlardan bazıları ise

Ethernet kartı, TV kartı, Wi-Fi PCI kartları, ses kartı ve ekran kartı

. Önce slotların başındaki ve sonundaki kapakları açın, daha sonra kartınızı yavaÅŸça bu slota sokun. Tam olarak oturana kadar da baskı uygulayın. Ardından kartın tam olarak oturduÄŸuna emin olduÄŸunuzda iÅŸlem tamamdır. Ancak

8. Ön Panel

 

Power, reset butonları ve sabit diskin çalıştığını gösteren ışığın çalışması için gerekli baÄŸlantıları yapmanız gerekiyor. Kabloları doÄŸru pin’e yerleÅŸtirmek için, anakartın kitapçığını incelemeniz gerekiyor. Burada hangi pin’in nerede iÅŸe yaradığını kolayca görebilirsiniz. Aynı ÅŸekilde kasanın önünde olan USB giriÅŸleri için de bu iÅŸlemlerin yapılması gerekiyor. Bunun dışında anakartınızın kitapçığında belirtilmeyen hiçbir baÄŸlantıyı yapmaya çalışmayın, bu donanımlarınıza zarar verebilir. Anakartın kitapçığını okumak son derece önemli, bu adımı atlamayın.

 

 

 

 

9. Güç Kaynağı

 

EÄŸer kasanızda güç kaynağı hazır gelmediyse, ya da varolan güç kaynağını deÄŸiÅŸtirmek istiyorsanız öncelikle varolan güç kaynağını, vidalarını sökerek kasadan çıkaracaksınız. Bundan sonra, güç baÄŸlantılarını sırasıyla ‘-20/24-pin, 4/8-pin 12 v, ekran kartı, optik sürücü, disket sürücü, sabit disk ve kasa fanları’ ÅŸeklinde baÄŸlayın. Güç kablolalarını bir yerde toplayın; kasaiçindeki hava dolaşımına engel olmaması önemli. Zira hava dolaşımı engellendiÄŸinde, kasaiçindeki donanımlarınız çok ısınabililir, bu da donanımlarınızın ömrünü oldukça kısaltır. Ancak iÅŸlemci, bellek ve grafik kartları sıcaklıktan çok daha fazla etkilenirler ve

PC‘niz stop edebilir. Ve ÅŸimdi kasanın kapaklarını kapatabilirsiniz.

 

 

 

 

 

 

10. Son Bağlantılar

 

Klavye ve mouse’unuzu PS/2 ya da USB baÄŸlantısına takın. Monitör görüntü kablosunu ekran kartı ya da anakartın üzerinde yer alan D-sub/DVI portuna baÄŸlayın. Sonraki adımda mikrofon ve hoparlörünüzü kasadaki audio jack‘lere baÄŸlayın. Monitör, güç kaynağı ve yazıcı gibi çevresel birimlerin güç kablolarını da baÄŸlayın. Bunun ardından istediÄŸiniz bir iÅŸletim sistemini

PC‘nize kurun ve donanımlarınızın sürücülerini bu donanımların yanında gelen CD’lerden ya da internetten indirin ve yükleyin.

Ä°ÅŸte ÅŸimdi yepyeni bir PC’niz var, hem de sizin eseriniz!

chip.com.tr

Kullanım alanına göre ekran kartı seçmek

BütünleÅŸik çözümlere raÄŸmen ekran kartları ön planda olmayı baÅŸarıyor: Yerel bellekleri ve güçlü grafik çekirdekleri sayesinde özellikle oyunlarda ihtiyaç duyulan performans artışını saÄŸlıyorlar. Peki hangi ekran kartı kimin için uygundur? Hangi modellere yönelmek daha mantıklıdır? Ä°ÅŸte bu soruların cevabını ilerleyen sayfalardan öÄŸreneceksiniz.

Ekran kartı, tek başına PCI-Express slotuna yerleÅŸtirilen bir platin levhadır. Anakartlara entegre olarak gelen onboard ekran kartlarına nazaran bu kartların kendilerine has yüksek miktarda bellekleri vardır ve çok daha kompleks bir yapıya sahiptirler. Sonuç ise daha fazla performans ve elbette daha fazla güç tüketimidir.

Yine de her ekran kartı her sisteme uymaz. Oyuncular ekran kartı alırken genellikle kesenin aÄŸzını iyice açalar. Zira ortalamanın üstünde performans veren modeller genellikle 150 Dolar seviyesinin üstündedir. Buna karşın giriÅŸ seviyesi kullanıcılar 50 Dolardan itibaren bulunabilecek çözümler ile yetinebilirler. Bu tip kullanıcılar için ekran kartının yerel bellek sayesinde sistem belleÄŸini kullanmaması önemlidir. Yani görüyorsunuz ki, seçim pek de kolay deÄŸil. Ama korkmayın, bütçenizi gereksiz yere zorlamadan size hangi modelin uygun olduÄŸunu söyleyeceÄŸiz.

Aşırı üst seviye: Sınırsız oyun keyfi isteyenlere

 

Çift dikiÅŸ her zaman daha saÄŸlamdır: Ä°ÅŸlemci alanında çift çekirdek yaygınlaÅŸma seviyesini neredeyse tamamladı. Artık ekran kartı üreticileri de bu furyaya katılmak istiyor ve çift çekirdekli üst seviye ekran kartları sunuyorlar.

YükseltilmiÅŸ üst seviye segmenti halen çok pahalı. EÄŸer sisteminizde maksimum ekran kartı gücü istiyorsanız 750 Dolar çizgisini aÅŸmanız gerekiyor. Ayrıca bu tip durumlarda sadece iki seçim hakkınıza var - AMD veya Nvidia. Matrox veya Intel’in bütünleÅŸik yonga çözümleri üst seviye oyuncuların performans gereksinimlerini karşılayamıyor.

Grafik yongasının yanında bellek miktarı, GPU ve VRAM frekansları da büyük rol oynuyor. Kural ise basit: Saat hızları ne kadar yüksekse kart o kadar hızlıdır. Bunun büyük yan etkisi ise ortaya çıkan ısıdır. Hız aşırtma (overclock) uygulanmış bir ekran kartı daha iyi bir soÄŸutma, daha iyi bir fan hatta su bazlı soÄŸutma sistemi bile gerektirebilir. Kartın büyük miktarda video belleÄŸine sahip olması daha fazla yüksek çözünürlüklü dokuların kaydedilebileceÄŸi anlamına geliyor. Bu durum özellikle yüksek çözünürlüklerde bir avantaj saÄŸlar, zira sistemin geri kalan herhangi bir bileÅŸenine ara-kayıt yapılmasına gerekmez.

Bizim tavsiyemiz: Asus EAH3870 X2 1 GB
Radeon HD 3870 X2, AMD’nin en güncel ve performanslı grafik yongası. Ä°ki adet RV670 GPU ile donatılan kart toplamda 1 GB video belleÄŸine sahip ve Nvidia rakibini birçok alanda yere serebiliyor. Daha pahalı olan GeForce 8800 Ultra bile (G80-GPU) AMD ekran kartının standartlarına ulaÅŸamıyor.

Ä°deal: Ä°ki grafik çekirdeÄŸi ve devasa hafızasına raÄŸmen kart, 590 ila 670 Dolar arasında fiyatlandırılıyor. GeForce 8800 GTX 768 MB ile karşılaÅŸtırdığınızda ÅŸu an yine aynı parayı ödemeniz gerekiyor. Güç kaynağınızın yeterince elektriÄŸi saÄŸlayabildiÄŸinden emin olun, zira AMD’nin amiral gemisi tam yük altında 300 Watt’a ihtiyaç duyuyor.

Uygun fiyatlı üst seviye: Keseyi deÅŸmeyen kartlar

 

Tasarrufçu oyuncular hem güncel hem de çok hızlı bir ekran kartı için bir servet ödemek zorunda deÄŸiller. Elbette bu kartlar performans kralı deÄŸil ama birçok oyunu zevkli hale getirebiliyorlar.

Herkes için üst seviye: DüÅŸük bir fiyata yüksek performans saÄŸlayan ekran kartları da ATI veya Nvidia imzasını taşıyor. Yani bu kategoride de AMD-Nvidia ikilisinden vazgeçemiyorsunuz.

Süper üst seviyede olduÄŸu gibi bu sınıftaki kartlar da hızlı bir GPU, birçok stream-iÅŸlemci, yüksek saat frekansları ve yeterli miktarda bellek ile beraber geliyor. 512 MB güncel oyunlar için yeterli; ama fazlası asla göz çıkartmaz.

Bizim tavsiyemiz: eVGA e-GeForce 8800GT 512MB PCI-E
512 MB bellekli yeni GeForce 8800 GT saf performans sunuyor ve birçok modeli fiyat/performans konusunda acımasızca geçiyor. Yeni GeForce 8800 GTS gibi GT sürümü de Nvidia’nın güncel G92 mimarisine dayanıyor. GTS ile karşılaÅŸtırıldığında ÅŸu noktaya dikkat etmenize gerek yok: GeForce 8800 GT’yi piyasada sadece 512 MB bellek ile bulabilirsiniz.

GeForce 8800 GT, 112 Shader birimi ile geliyor. 320 veya 640 MB belleğe sahip eski GTS kartlar sadece 96 Shader birimini sunabiliyordu. GPU ve bellek frekansı da belirgin bir şekilde arttırıldı ve performans artışı sağlıyorlar.

Ucuz çözüm: Onboard’dan daha iyi

 

Sadece 1 GB veya daha az miktarda sistem belleÄŸine mi sahipsiniz? O zaman hemen bütünleÅŸik çözümlerden uzak durmalısınız, zira kural olarak bunlar RAM’e aşırı yük bindirirler.

GiriÅŸ seviyesi ekran kartları genellikle ucuzdur ve günlük PC kullanımınızda ihtiyacınız olan iÅŸlevleri yerine getirirler. Büyük avantaj: Kendilerine has video bellekleri vardır ve böylece sistemin belleÄŸine yük bindirmezler. Bu durum özellikle Windows Vista da önem taşıyor. 1 GB RAM ancak yetiyor ve bu da tamamen iÅŸletim sisteminin kullanımına sunulmalı.

GiriÅŸ seviyesi segmentinde fiyat en önemli kriter oluyor. Kart, iddialı 3D oyunlarını hızlandırmak zorunda deÄŸil. Bu yüzden GPU, bellek frekansı veya hafıza miktarı pek de önemli deÄŸil.

Bizim tavsiyemiz: Pine XFX GF 8400GS 512MB
Süper ucuz ve buna raÄŸmen GeForce 8400 GS yongası hızlı. Elbette birçok oyun için performansı yeterli deÄŸil fakat kart Windows masaüstünü ve videoları bütünleÅŸik yongalardan daha iyi hızlandırıyor. "Far Cry" veya "World of Warcraft" gibi eski oyunlar güncel sürücüler yüklü olduÄŸu sürece sorunsuz bir ÅŸekilde çalışıyor. Buna ek olarak DirectX 10 ve Windows Vista’nın Aero masaüstünün gösterimini saÄŸlayan DirectX 9 desteÄŸi de var.

Burada ana argüman fiyat: Bu tip bir kartı 50-80 Dolar arası bir fiyatta bulabilirsiniz. Ayrıca kart rahatsız edici gürültü de yapmıyor, zira soÄŸutucu yüksek miktarda ısıyla boÄŸuÅŸmak zorunda deÄŸil. Dolayısıyla hem tasarruf yapıp hem de harici bir ekran kartı isteyenler düÅŸünmeden bu karta saldırabilir.

AGP’ciler: Eski slot hala yaşıyor

 

Ä°nanması güç ama gerçek: PCI-Express çıkalı seneler olmasına raÄŸmen eski AGP slotuna sahip birçok PC’ye rastlamak mümkün.

Özellikle AMD bu duruma tepki verdi ve güncel kartlarının AGP arayüzüne uygun sürümlerini de çıkardı. Fakat kart yelpazesi pek geniÅŸ deÄŸil. EÄŸer yeni bir PC veya anakart almak istemiyorsanız size cebinizin derinliklerine fazla inmeden en iyi modeli tanıtacağız.

Fakat AGP kullanıcıları ekran kartlarının yeni bir sisteme dâhil edilemeyeceÄŸinin bilincinde olmalılar. AGP ekran kartlarını PCI-Express tabanlı anakartlarda çalıştırmaya yarayan adaptörler var. Ama bu adaptörler sadece düÅŸük seviye ekran kartları ile kullanılabiliyor ve bu yüzden pek de ilgi çekici olamıyor.

Bizim tavsiyemiz: Sapphire Radeon HD3850 512MB AGP
AGP sisteminin performansını son bir defa ÅŸahlandırmak isteyenler en iyi seçenek olan Radeon HD 3850′ye yönelmeliler, zira bu kartın emektar slota has bir sürümü de çıkartıldı. Teknik olarak kart PCI-Express kardeÅŸi ile birebir aynı. Rialto köprü yongası, PCI-Express yerine AGP slotunun kullanılmasını saÄŸlıyor.

Bu kartı almanız, AGP tabanlı sisteminizi en az iki sene daha kullanmayı düÅŸünüyorsanız mantıklı olacaktır, çünkü kartın fiyatı 269 Dolar + KDV. Ayrıca en azından Athlon 64 X2 gibi çift çekirdekli bir iÅŸlemci ve yeterli sistem belleÄŸine sahip olmalısınız. Yoksa sistem bileÅŸenleri darboÄŸaz oluÅŸturur ve ekran kartı tam performansını gösteremez.

TV alıcılı modeller: Tavsiye etmiyoruz

 

ATI’nin "All-inWonder" serisi birkaç sene önce büyük bir popülariteye sahipti. DVB-T adaptörlerin yaygınlaÅŸtığı bu zamanda entegre TV alıcılı ekran kartları daha ender rastlanır hale geldi.

ATI’nin multimedya kartının en son modelinin ismi "All-in-Wonder 2006 Edition" idi. ATI X1300 yonga setini baz alıyordu ve PCI-Express slotu için geliÅŸtirilmiÅŸti. Fakat ÅŸu sıralar bu modeli bulmak neredeyse imkânsız. Genellikle eBay’de ikinci el olarak bulunabiliyor. Daha eski sürümler olan Radeon All-in-Wonder 9800′ün fiyatı ise bugün bile hala 230 Doların üzerine. 2003′de piyasaya çıkmış bir yonga setini baz alan ekran kartı için çok yüksek bir fiyat.

BütünleÅŸik TV alıcısına sahip ekran kartları bu yüzden gerçek bir seçenek deÄŸil. Sizlere bir TV kartı veya DVB-T adaptörü satın almanızı tavsiye ediyoruz. Bu tip cihazlar görevlerini hakkıyla yerine getiriyorlar ve hızlı bir ekran kartıyla beraber bile bütünleÅŸik çözümlerden daha ucuza geliyorlar. Mesela Terratec Cinergy T USB XE DVB-T iyi bir örnek olabilir. Cihazı sadece USB portuna baÄŸlamanız yeterli. Ayrıca cihaz Timeshift, elektronik program rehberi (EPG)ve yazılımsal web arayüzü gibi özellikler de sunuyor. Bu adaptör ile GeForce 8400 GS giriÅŸ seviyesi ekran kartını aldığınızda 120 Dolardan fazla ödemenize gerek kalmıyor.

chip.com.tr

Ünlü bilgisayar oyunundan esinlenerek hazırlanan çok güzel bir pc tasarımı.