Çoğu tasarımcı ya da sanatçı, kendini etkileyen bir iş gördüğünde, argo tabiriyle gaza gelip hemen birşeyler yapma isteği duyar. Bu içsel bir kıskanma ya da etkilenmenin sonucudur.

Önümüze gelen birifte, bizden istenenin ne olduğunu iyi anlamak tasarıma başlamanın ilk koşuludur. Yeterince açık olmayan ya da anlaşılmayan bir iş brifinde sonuç rastlantılara bağlıdır ve başarısızlığı kaçınılmazdır. Bu nedenle işi alırken isteneni iyi algılamak çok önemlidir.

Müşteri hemen her zaman en kısa zamanda en iyi işi ister.
Sürekli ve rutin biçimde tasarımla uğraşan tasarımcı için, her gün yeni yeni super tasarımlar yapmalıdır, en sivri konseptlere imza atmalıdır beklentisi, grafik ve reklam tasarımcılığını ağır beyin işçiliği haline çevirir.

Dehası olanların dışında böyle bir şey elbette mümkün değil.
İşe başlarken, hemen macintoshun başına oturup, evet benden ne isteniyor, hmm, (örneğin) bir davetiye, hemen yolalacağım, 2 saat içinde de işi bitireceğim diyemezsiniz. Bazan ilk saniyelerde kafanızda konsepti oluşturabilirsiniz ama bu sürekli başınıza gelmez. Bazan günlerce düşünüp yol alamayabilirsiniz.

İşi alınca öncelikle, panik yapmayın. Ne dendiğine ve sizin ne vereceğinize bir bakın. Özellikle konuyla ilgili, esaslı grafik kitaplarına ve dergilerine gözatın. Sevdiğiniz işleri iyi inceleyin. Kullanılan fonttan, renk seçimine, işin ana fikrinden, lekesel dengelerine kadar� İşte burada esinlenmeler mekaniği devreye girecektir. Mesleki yaşantımda, işi birebir taklit eden tasarımcılarla da, esinlendiği bir işten mucizeler yaratanlarla da çok karşılaştım. Bir şirket logosu için fontundan esinlenemezsiniz. Ama kullanılan renk kombinasyonu sizin kafanızda yeni bir pencere açabilir.

Bütün işler kendine has olmalıdır evet. Şunu da unutmayalım her iş eşsiz bir özgünlükte olamaz. Eğer tasarım fikrine böyle girerseniz eliniz ve beyniniz kasılabilir.

Tasarım için kendinize özgüveniniz tam olsun. Ben bu işi elimden gelen en iyi biçimiyle çözeceğim fikrini kafanızdan çıkarmayın. Ayrıca şunu da unutmayın, ortaya çıkan işin niteliklerini müşteri temsilcinize veya belki de müşteriye birebir siz aktaracaksınız. Nerde neyi yaptığınızı iyi anlatın. Tasarım bazan derdini anlatmak ister. Daha once de örneğini vermiştim, Fortis Bank�ın amblemi tam anlamıyla bir pazarlama başarısıdır. Ama estetik değerleri, endişeler ve eksikliklerle doludur. Dolayisiyle Kabul gören bir iş de olsa, iyi tasarlanmış bir amblemin etkisinden daha az bir etkiye sahiptir.

Tasarımınızın ilk aşamalarında veya ilerleyen zamanlarda, konuyla ilgili estetik hakimiyetine inandığınız bir diğer kişiden fikir edinebilirsiniz. Ya da ilerlemeye başladığınızda, müşteri temsilcisine; bak böyle yol alıyorum da diyebilirsiniz. Ki saatler sonra, �ayy bu çocuk görselinin burda ne işi var� gibi tepkileri önlemiş olmak için.

Eğer bitmiş bir işten esinlenip gaza geldiyseniz, dur şurdaki dianın font ile kullanımını burdan alayım, renkleri şurdan diye kolaj yapmanızı ise önermem. Hem bu mesleki formasyona uygun olmaz hem de yerin kulağı vardır unutmayın.

Diğer yapılan tasarımları görmek için interneti de yoğun biçimde kullanmalısınız.
Tasarımcılığınızın niteliğini oluşturmak için şöyle sorun kendinize; ben gerçekten tasarımcı mı olacağım yoksa salla gitsin mühim olan maaş bordosudur mu� Eğer ikinci şıkkı seçtiyseniz portfolyonuza koyacağınız işlerin, ay başlarında size uzatılacak olan zarfın kalınlığıyla ilgili olduğunu unutmayın.

Dünyanın en iyi grafik tassarımcılarından biri olan David Carson için şu hikaye anlatılır. Surf ile yoğun alakalı olan Carson eskiden bir dönemler grafik yapmıyormuş ve surf yelkeni için başkasına grafikler tasarlatmış. Fakat çıkan sonuçları görünce bu işi ben bile daha iyi yaparım deyip kendi yelkeni için birşeyler yapmış. Sonuç o kadar iyiymiş ki adam içindeki cevheri böyle farketmiş. Benzer bir hikayeye geçtiğimiz yıllarda bizzat şahit olmuştum. Bir dergi grubundaki grafikerle tanışmıştım. İşin patronu grafikerle beni tanıştırırken� asıl mesleği ciğerciliktir ama biz grafiklerini daha çok beğeniyoruz� demişti. İşlere baktım gayet şık mizanpajlardı.

Tüm tasarım dalları özel yetenekler gerektirir. Ama biryerde çalışıyorsanız veya bu işin eğitimini aldıysanız zaten bir yerdesiniz demektir. Eğer piyanist olmak istedeydiniz elinizdekilere bakmalıydınız. Grafik tasarımcı olmak için ezelden yetenekli olmanız gerekmez.

Biraz eski grafik tasarımcılar bilir, grafik tasarım yapacağımız zaman (atıyorum, bir gazete ilanı tasarımı olsun bu), bilgisayarın başına oturmadan evvel kalem kağıtla kabaca bir layout (taslak) hazırlardık.

Bu taslakta, fotoğrafı koyacağımız yere bir kutucuk çizerdik. Fotoğrafta bir insan figürü varsa kabaca bir insan çizimi.

Sonra başlığın geleceği yeri karalar, altında varsa metin bölgesini çizgilerle işaretler ve en sonra logonun bölümünü karalardık.

Sonra oturup bilgisayarda bunu uygular ya da varsa bir operatör veye uygulamacı grafikerin başına geçip, kağıttaki tasarımı tarif ederek uygulatırdık. Tasarımı önceden kabaca oluşturmuş olduğumuz için kolayca yol alırdık.

Ancak keçeli uçlu veya tükenmez kalemle çiziktirilmiş bu taslaklarda hangi renkleri kullanacağımızı ya kafamızda kurardık ya da bilgisayarın başına geçince.

Bir grafik tasarımda renklerin doğru seçilmesi çok önemli husustur.

Zeminde renk olmalı mı? Olacaksa ne renk olmalı?

Bordür, başlık, metinler, varsa motifler veya grafik ikonlar, clipartlar� Bunların her birinin ne renk olacağına karar vermemiz gerekir.

Gözümüzde herhangi bir tasarım canlandıralım. Bu yine bir basın ilanı olsun örneğin.

Toplu konut ilanı olduğunu varsayalım.

Bildiğiniz havuzlu, oyun bahçeli, özel güvenlikli sitelerden birinin ilanı diyelim.

En tepede masmavi bir gökyüzü fotoğrafı (uçan birkaç kuş, küçücük bir bulut öbeği), hemen altında bir başlık. Şöyle desin:

�Huzurunuzun yanında gökyüzünü hediye ediyoruz�

Başlığın altında gerekli bilgileri anlatan bir text. Text’in hemen yanında bir aile clipart’ı olsun.

Son olarak logotype ve iletişim telefonları, adres vs.

İlanda bir de çerçeve olsun. Şöyle 2 mm’lik bir bordür.

Hayalgücümüzde canlandırdığımız bu basit ilanda en az 3-4 öğeyi renklendirmek zorundayız. Bir kere başlık renklendirilmeli. Metin siyah kalabilir. Bordür renklenmeli. Zemine renk verebiliriz. Örneğin adres ve iletişim bölgesinin altına bir bant yaptık, bu bandı renklendirmeliyiz. Clipart renklendirilmeli.

Burada en önemli husus ilanın taşıdığı duygudur. Bu duyguyu verecek renkleri kullanmazsak, tasarımı tümüyle bozarız. Kıpkırmızı bir fon, lacivert bir bordür, turuncu bir başlık kullanabilir miyiz? Hata olur.

Bir kere başlıkta huzurdan ve gökyüzünden bahsediyor. Mavi ve tonları, soft yeşil tonlar filan daha uygun bunun için. Sadece renklerin türlerini belirlemek değil, bunları birbiriyle kombine etmek de en az renk seçimi kadar önemlidir. Aynı tasarımda, 4 renk tonunu her farklı kullandığımızda ilanın tüm etkisi değişecektir.

Kafamıza uyan renkleri tasarımda uyguladıktan sonra yanyana koymak bir çözümdür. Birbirine en yakın kombinasyonlardan en beğendiğimizi seçebilir ve diğer alternatiflerle birlikte, yanyana koyup öyle bakabiliriz.

Ben bu değerlendirmece-seçmece aşamasında, neden bilmem sol gözümü kapatıp kendimi biraz geri çekerek, şöyle alıcı (tek) gözle iyice bir bakarım. Sanki sol gözüm beni kandıracakmış da onu devreden çıkarıyormuşum diye mi, yoksa görüş areasını daraltıp olaya odaklanmak mıdır bu? Bilmem. Ama beni böyle bakmak rahatlattığı için ve esas olarak daha kolay karar verebildiğim için.

Tasarımdaki renk duygusu ilk algılanan duygudur. 5 tane aynı ilanın bulunduğu bir sayfada en çok algılanan renkleri kullanmak olarak yorumlanmamalı bu. En doğru ya da doğruya en yakın renkleri kullanmak diyebiliriz.

Unutmamalı ki, tercih edeceğimiz renk vurgusu, işin diğer serilerinde de tüketiciye anımsatıcı olmalı.

Örneğin lacivert fonuyla Turkcell, turuncularla da kardeş marka Turkcell Hazırkart, yıllardır hem anımsatıcı hem ayırıcı bu etkiyi kullanır.

Garanti bankası deyince aklınıza ne renk gelir.

Yapı Kredi deyince ne renk veya Akbank deyince�

Renk odaklaması, bir markanın algılanmasında taşıyıcı bir etkiye sahiptir.

Ayrıca kimi dönemlerde renk kullanımı, yaygın grafik tasarım trendleri oluşmuştur. Örneğin bir dönem kırmızı, siyah ve beyaz birlikte çok kullanıldı. Bir dönem fıstık yeşili, bir dönem içinde siyah olan kirli sarı, bir dönem Pantone gümüş gri. Bu trendlerin oluşmasının kaynağı da esasen şudur; �aa, bak adam yapmış ne güzel olmuş. Biz de yapalım��

Elbette seçilen rengin tonlaması da çok önemlidir. Biliyorsunuz, işler CMYK dengesiyle ve extradan Pantone olarak basılıyor (sözünü ettiğimiz Pantone yukarıda örneği verilen gazette ilanı için geçerli değil elbette. Çünkü basın ilanlarında Pantone renk baskısı mümkün değil).

Tasarımı renklendirmeden önce kabaca bir renk kütüphanesi hazırlamak iyi bir çözümdür.

Ekteki freehand belgesinde renk kombinasyonları ve alternatifleriyle ilgili hazır bir scala mevcut.

İndirmek için tıklayın

(Eski versiyon kullananların da yararlanması için FH9 olarak kaydedilmiştir.
Virüs kontrolu yapılmış olmasına rağmen, her indirdiğiniz dosyayı kontrol etmeniz tavsiye edilir)

Boyut: 98 k

Logo yapmanın kabaca 3 aşaması var. Isteyen kendi üslubunu belirleyebilir. Bu tamamiyle ortaya nasıl daha iyi bir iş çıkaracağınla ilgilidir. Kullandığımız program freehand diye varsayıyorum.

1- Markaya uygun font seçimi.

Öncelikle şunu unutmayalım logo font değildir. Digital teknolojiyle bu eğilim genelleşti. Önceden bütünüyle kendine özgü bir karakter oluşturma tavrı geçerliydi. Computer bu anlayışı değiştirdi.

Bir çimento firmasıyla, bir bluejean’ciye farklı tür fontlar kullanılmalı. Biz daha keyifli olsun diye bluejean firmasına logotype yapmak istiyoruz diyelim.

Önce amblem logo tanımını yapalım

Amblem: markanın logosuyla ilişkilendirilmiş şekil (örnek turkcell’in antenli maskotu)

Logo: markanın yazımı (turkcell yazısı)

Logotype: amblem ve logo ikisi birden (bütünü)

demektir.

Biz şimdi hayali bir firmaya hayali bir logo yaptığımızı varsayalım.

Firmamızın adı örneğin sepia olsun.

Önce sepia yazısını hem majiskül (büyük (kapital) harflerle), hem minüskül (tamamı küçük harflerle) yazıyoruz (ve tabii sadece baş harf büyük de yazılabilir). Bunları alt alta koyuyoruz ve grupluyoruz. Sonra daha önce derlediğimiz bazı fontları bu yazılara uyguluyoruz. Jean firması olduğu için, daha spor duran, dinamik ve çılgın fontlar deneyeceğiz. Kütük gibi kaba fontlar uymayacak. Bir sürü font denedikten sonra şöyle bir gözden geçiriyoruz. Her font her laf diziliminde aynı estetik etkiyi vermez. Fontu seçerken sepia üzerinde müdehale edebileceğinizi de kesinlikle düşünmelisiniz. Logo’da ne tür bir cin numara yapabilirim fikri çok önemli.

Ayıkladıklarımızı sayfa içinde tutalım. Diğerlerini atalım ya da bir süre daha bulunduralım. Daha sonra grup edilmiş sepia’lardan büyük harfli mi küçük olanlar mı tercihini yapın. Ben küçük olanı tercih ettiğimizi ama s’yi büyük yazacağımızı farz ediyorum.

Yani neymiş, ilk aşama uygun font seçimi. (Bu arada iki farklı fontun birbirine adaptasyonu da hoş durabilir)

2- Logoyı özgünleştirmek.

Sepia yazısına bir espri yükleyeceğiz ki özgün olsun. Misal şu örneği yapalım: s’pia. E harfini atıp yerine s’nin okunma örneğini kullanarak e yerine opostrof koyalım. Logonun ilk kalıbını oluşturmuş olduk. Ayrıca "sipia" diye okunma riski de var. Ancak jean firması ya biraz cesur olsun. (Işi özgünleştirirken zorlaştırmamalı. Örneğin ben de sepia’nın se"pi"a kısmında pi için şu matematikteki pi işaretini koyarım derseniz logo seta filan gibi okunur. Yazıyı çok yormadan net olarak okutmalıyız)

Sepia yazısına renk denemelerini yapabiliriz şimdi. Ben genellikle iki renkli bir logo filan olacaksa önce siyah ve gri yaparım. Logo son halini alınca renk denerim. Çünkü ilk önce renk deneyince, olay başka yerlere kaymaya başlar. Ama bu bir tercih meselesi.

3-Amblem oluşturup logoyla ilişiklendirme, ortaya çıkan seçenekleri renklendirme ve final.

Amblem ne olacak? Bu kısımda, yunus balığı, öpüşen gençler sillüeti, medusa, ateşböceği, karalahana… Ne kullanılacak sorunsalına doğru yanıt verecek fikri üretmeli. Ben şunu yaptığımızı düşünüyorum, s’pia yazılımının opostrofu kancadır ya, biz de bunu e’nin yerine kullandık. Alıyorum e’yi, çok da küçültmeden ayna görüntüsüyle ters çevirip aynen bir virgüle benzeterek opostrof işareti olarak kullanıyorum diyelim. Ve bunu da şu tao işareti olan suşi damlacığına benzetiyorum. Ve sonrada… Diye uzatmamalıyız. Yani neymiş, kağıt kalemsiz, benim şimdi yaptığım gibi sırf yazarak logo yapmak riskliymiş.

Her logoya bir amblem gerek diyemeyiz. Genelde bu bir müşteri tercihidir. Örneğin shubuo başarılı bir logodur ve rengiyle, formuyla, "o" harfinin konuşma balonu ve priz çağrışımıyla bitmiş bir iştir.

Ayrıca logo yapımında hep ama hep aklınızda bulunması gereken durum şudur, logotype karışık formlardan, düzensiz renk geçişlerinden, yoğun degradelerden oluşmamalıdır. Çünkü ilk gözönünde bulundurulacak olan, bir logonun gerektiğinde 1-1.5 Cm’ye küçültülebileceği ve bu şekliyle okunacağı ve yine gerekirse siyah beyaz kullanılabileceğidir (örneğin gazetelerdeki eleman ilanları veya kartvizitteki kullanımlar)

Ilave edeyim, eğer müşteri logosunu basılı mecrada kullanacaksa, photoshop’ta 5-10 cm genişliğinde, altında motion blur olan bir logo yapılmamalıdır. Unutmayalım bir amblemi 1 cm de kullanabiliriz (kartvizitlerde) 5 metre de (stadyumdaki panolarda)…

Amblem photoshop efektli olacaksa, büyük ölçekte ve yüksek çözünürlükte hazırlanmalı (300 dpi gibi). Taslak için küçük hazırlanıyorsa, orijinale çevrilebilirliği olmalı.

Gerçek olamayacak kadar güzel: Adobe Illustrator ile neler yapılabileceğini uaddit.com web sitesinde bir araya getirilmiş olan grafikler kanıtlıyor.

Sitede gerçeğinden ayırt edilmesi neredeyse mümkün olmayan özel vektör-çizimi grafikler sergileniyor. Güzel kızlardan şirin hayvanlara ve gerçeğine birebir uyan araba imitasyonlarına kadar her şey mevcut.

Resimler, eserlerini internete sunmuş olan farklı PC-sanatçılarına ait. Daha fazlasını görmek isteyenler deviantart.com sitesindeki popüler grafiklere göz atabililer.