Toplumlar geniş boyutlu düşünce ve inanç akımlarını sevmek, benimsemek, savunmak için onu sembolize edecek amblemler bulur ve bu amblemler aracılığı ile konuya yaklaşırlar… Haçın Hristiyanlığı, Hilâlin islamiyeti, Orak-Çekicin bir ülkeyle birlikte bir rejimi de ifade etmesi gibi…

Genel, tarihsel, toplumsal ya da kentsel bir özelliği yansıtan amblemin vazifesi; bir fikrin, bir buluşun en dolaysız, en sade, en kestirme, kavranması çaba gerektirmeyen, her türlü basım yöntemine elverişli ve toplumsal bellekte yer etme, tutunma yeteneği yüksek bir çizim olayını gerçekleştirmesidir. Amblem, tanıtma işareti, soyut bir kavramı somutlaştırma ve özellikle toplulukları tanımlamaya yarar. Bu ilişki içinde belli amaçlarla kullanıldıkları için, semboller de amblem olabilirler.

Çeşitli ülkelerde değişik sınıflandırmalar yapılmasına karşın günümüzde amblem, markaların simgeleri olarak kullanılmaktadır. Bunun birkaç örnekle daha iyi anlaşılacağı kanısındayım. Örneğin, bir ürünün hangi kuruluş tarafından üretildiğini öğrenmek için "hangi marka film kullandın"," bu arabanın markası neydi? " gibi soruların cevabı, "Kodak", "İlfort" veya "Anadol", "Mercedes" gibi cevaplar olmaktadır.

Burada marka, ürünün tescilli ismi anlamında kullanılmaktadır. Kodak firmasının amblemi "K" harfinden oluşan bir sembolken, ilfort’un amblemi ışığı simgeleyen bir motif, Mercedes’in ise daire içinde "üçlü yıldız"dır.

Gelişmiş birçok ülkede bu çalışmalar gerçekten ilginç durumdadır. Kültürel aşamalar eğiliminin artmasıyla, bunları tanımlayan amblemlerin kullanımı da artmaktadır. Bu olgu, örneğin kültür ve spor gibi çeşitli alanlarda gözlenebilmektedir. Hepsi için de geçerli olan gözlem, kullanılan amblemlerin fonksiyonlarının, ürünlerini tanıtım görevini de üstlendiğidir. Gerçi bunlar yayınlarda kullanılmak amacıyla tasarımlanmışlardır ama farklı konumlarda, örneğin binalarda kullanıldıkları görülmektedir. Ayrıca, tören ve kutlamalarda flama ya da modern armalar olarak da kullanılmaktadır.

Bu yazı Zeynep Aliye tarafından derlenen "Türk Grafik Tasarımcıları - Logolar" isimli kitaptan alınmıştır. Yazının hazırlanmasında kullanılan kaynaklar son bölümde yer almaktadır. Kitabı satın almak için buraya

tıklayın.

Öncelikle, markanın söylenişi kolay olmalıdır. Ancak başkalarıyla karıştırılma riski taşımamalıdır. Örneğin, tanınmış reklam ajansı Cenajans’ın söylenişine çok benzeyen başka bir reklam ajansı, Cenajans’la karıştırılma ihtimalini hesaba katmalıdır.

1. Herhangi bir ürünün ya da kuruluşun adı, başka alanlarda kullanılmamalıdır. Karışıklıklara neden olabilir. Örneğin hepimizin bildiği "Koç Holding" yanında hiç ilgisi olmayan "Koç Otobüsleri"nin de var olması gibi.

2. İnsan ya da hayvan isimleri marka adı olarak seçilmemelidir. Aynı isimden pek çok kişinin olabileceği ve ismin, ayrı yerlerde belki de aynı konudaki bir markalamada kullanılabileceği hesaba katılmalıdır. Böyle bir durumda karşı karşı karşıya kalınabilecek riskler önceden görülmelidir ve seçim yol açabileceği kötü sonuçlar göz önünde tutularak yapılmalıdır. Doğabilecek sorunlar hesaba alınarak yapılan seçim aynı zamanda olası kötü sonuçlarla en iyi mücadele biçimidir; "Koç" örneğinde olduğu gibi.

3. Marka adı olarak coğrafî isimler seçilmemelidir. Her şeyden önce, aynı yörenin ismini kullanan pek çok firma ve ürün adı olduğu, olabileceği unutulmamalıdır. Bu durum, tüketici için de, firma için de daha başlangıçta eksiden başlamak gibi bir olumsuzluğa neden olur. Örneğin "Ankara" isminde; gazoz, makarna fabrikası, reklam ajansı, sigorta şirketi, vb. markalar vardır.

4. Markalar, ürünün özelliğinden doğmamalıdır. "Sarı", "silindir", "…," vb. gibi ürünün biçim ve renginin ifadesi olan sözcükleri kullanarak akılda daha kolay kalınacağını sanmak temel bir yanılgıdır. Aksine; ürünle ilgisi olmayan, uydurulmuş bir ismin unutulmama, akılda kalma şansının çok daha yüksek olduğu bilinmelidir. "Sana", "…" ve "Omo" isimlerinde olduğu gibi.

Bir başka konu, ürünün veya firmanın soyut bir sözcük olan isminin (markasının) somut hale gelmesi için biçim olarak da diğerlerinden ayırt edilebilir olması gerektiğidir. Bu bağlamda ayırt ediciliği sağlamak, markanın kendine özgü ambleminin ya da ‘logotype’ının yapılması ile mümkündür.

Bugün dilimizdeki karşılığı "simge" ve "özgün yazı" olan "amblem" ve "logotype" sözcükleri, iki farklı kavram olarak ayrı ayrı sözcüklerle de, her iki kavramı kapsayan tek bir LOGO sözcüğüyle de ifade edilebilirler. Bu bakımdan LOGO, amblem ve logotype sözcüklerinin tek tek amaçları olan, adını taşıdığı ürün veya firmayı en özgün biçimde ayırdedilir kılmak gibi bir işlevselliğe sahip olmalıdır.

Bu yazı Zeynep Aliye tarafından derlenen "Türk Grafik Tasarımcıları - Logolar" isimli kitaptan alınmıştır. Yazının hazırlanmasında kullanılan kaynaklar son bölümde yer almaktadır. Kitabı satın almak için buraya

tıklayın.

Özellikle hızlı bir şekilde logo tasarlamanız gerektiği zamanlarda örnek bir amblem arayışına girebilirsiniz. Bu gibi durumlarda size güzel bir arşiv olacak vektörel tasarımlara ne dersiniz!

http://www.logotemplater.com/