Yağış, ısınan havanın yükselerek soğuması ve yoğunlaşmasıyla oluşur. Aynı şekilde okyanuslardaki ve denizlerdeki tuzlu su da, güneşin etkisiyle buharlaşarak yağış döngüsüne katılır. Yeryüzüne yağış olarak düşen bu suyun, döngü içinde tatlı suya dönüşmesi, bilim adamlarına deniz suyu serası adını verdikleri bir sistem oluşturmalarında ilham kaynağı oldu.İngiliz Charlie Paton, deniz suyu serasını “Seraya dışarıdan gönderilen hava, buharlaştırıcıya iletiliyor. Buharlaştırıcı, su geçirmez oluklu mukavvadan oluşan büyük bir panel. Bunun üzerine yoğun bir şekilde deniz suyu damlatılıyor. Su sıcak havayla temas edince buharlaşıyor ve bu hava akımı yeniden soğutulduğunda yoğunlaşarak tatlı suya dönüşüyor.” sözleriyle açıklıyor.

Konseptin mucidi Charlie Paton sistemin, tarımda gerekli olan sulama nedeniyle su sıkıntısı yaşanan bölgelerde kullanılabileceğini söylüyor. Hatta sistem çöllük alanlarda dahi uygulanabiliyor. Paton, “Kuraklığın hâkim olduğu bölgelerde bile şakır şakır su akmasını sağlayacak bir tatlı su kaynağı sağlıyoruz. Birçok ülkede yeraltı su seviyesi sürekli düşüyor. Bu durum Ortadoğu, Kuzey Afrika, İspanya, Hindistan, Çin ve Avustralya için geçerli. Yoğun sulamalı tarımın yapıldığı hemen her yerde su seviyesinin düştüğü söylenebilir.” diyor.

Çare, deniz suyu

Tatlı suyun aksine, dünya üzerinde herkese fazlasıyla yetecek kadar tuzlu su var. Paton, bir diğer gereksinim olan rüzgârdan da en elverişli şekilde yararlanmak için bu tip seraların rüzgâr yönüne paralel inşa edilmeleri gerektiğini belirtiyor. Paton, rüzgârsız günler veya yeterli rüzgâr almayan bölgeler içinse yedek vantilatörler konulabileceğini söylüyor.

Paton, “Serada salata, domates, salatalık ve fasulye… Ne istenirse yetiştirilebilir. Ancak sistemimizin yararı, bitkilerin ihtiyacı olandan daha fazla tatlı su açığa çıkarması… İstendiği takdirde serada oluşan nemli hava fazlası dışarı verilebiliyor. Tesislerin çevresinde kuru ve soğuk bir mikroklima oluşuyor. Bu şekilde, seraların dışında daha dayanıklı türlerle tarım yapılması da mümkün olabiliyor.” şeklinde konuşuyor.

Birbirini tamamlayan iki farklı teknoloji Norveçli Bellona Vakfı, Charlie Paton’un buluşuna destek vererek, solar termik santrallerle deniz suyu seralarını birleştirmeye karar verdi. Bu iki teknoloji birbirini tamamlıyor. Solar termik santraller soğutma ve temizlik için suya ihtiyaç duyuyor. Seralarınsa ihtiyacı elektrik… Bellona Vakfı’ndan Joakim Hauke, bu şekilde çöllerin ortasında yapay vahalar oluşturulabileceğini belirtiyor. Hauke ayrıca buralarda biyo yakıt da üretilebileceğine dikkat çekiyor.

Hauke, “Aynı anda biyo yakıt, tatlı su ve elektrik üreten böyle bir projede çalışmak çok heyecan verici. Üstelik sadece güneş enerjisi, rüzgâr ve deniz suyu kullanarak… Gelecekteki ihtiyaçlarımızı karşılamak için böyle çözümlere ihtiyacımız var.” açıklamasını yapıyor.

Charlie Paton, şimdiye kadar deniz suyu seralarının sadece pilot proje olarak yürütüldüğünü, ancak Bellona Vakfı’nın devreye girmesiyle sistemin geliştirilmesi için bir teknoloji merkezi kurulmasının kararlaştırıldığını söylüyor. Paton ilk büyük tesisin ne zaman kurulacağını ise tam olarak kestirmenin güç olduğunu, birçok ülkenin konuyla ilgilendiklerini dile getirseler de hükümetlerden veya yatırımcılardan henüz kesin bir teklif almadıklarını belirtiyor.