Hepimiz interneti kuralları olmayan bir dünya sanıyoruz. Ama yanılıyoruz. Aslında Türk Ceza Kanunu’nda internet ve bilişim dünyasında oluşabilecek suçlar ile ilgili yeterli sayılabilecek sayıda kanun maddesi var.

Aslında hepimiz bilgisayar başında yaptığımız birçok şeyin aslında suç olduğunu biliyoruz ama çoğu zaman önemsemiyoruz. Sabaha karşı ıssız bir sokakta arabayla giderken yanan kırmızı ışığa aldırış etmediğimiz gibi bilgisayar başında yaptığımız şeyleri de kimse görmez, duymaz umursamaz sanıyoruz.

Henüz örnek davalar oluşmadığı için sanal alemde her yol mübahmış gibi düşünüyoruz. Ancak işin iç yüzü böyle değil. Eğer bir gün, bir şekilde biri sizi şikayet eder ve işi mahkemeye taşırsa kanunlar gayet açık ve net.

Mutlaka işlediğiniz suça karşılık gelen bir kanun maddesi bulunur. İşte bu yüzden biz PC World olarak üzerimize düşen vazifeyi yapalım ve sizi şimdiden uyaralım.

Bilgisayar başında işlediğimiz suçlar

Size örnek olabilmesi için aklımıza takılan soruları Avukat Ali Osman Özdilek ile paylaştık ve Özdilek’ten bu sorulara hukuki açıdan açıklık getirmesini istedik.

“İnternet ve Hukuk” ve “Bilişim Hukuku” adlı kitapların yazarı olan aynı zamanda Electronic Arts, Nokia, Mesam, Paramount, Universal gibi kuruluşlara hukuki danışmanlık sunan Av. Ali Osman Özdilek, PC World ekibine bir nevi danışmanlık hizmeti verdi ve sorularımızı yanıtladı.

Kendisine bilgisayar başında hiç korkmadan yaptığımız şeyleri anlattık ve bu eylemlerden hangilerinin suç teşkil edip etmediğini sorduk. Ortaya çıkan tablo düşündüğümüzden daha da korkunç oldu. Bakalım bu örneklerden hangileri sizin için de geçerli…

Porno sitelere girmek suç mudur?
İnternette müstehcen olarak nitelendirilen sitelere girmek suç mudur? Değilse neden Türk Telekom “suçu engellemek” adı altında bu sitelere erişimi engelliyor?

Bugünlerde önemli gündem maddelerinden biri 5651 sayılı Kanun gereğince porno içerikli sitelere erişimin engellenmesinin doğru olup olmadığı… Basından takip etmiş olabilirsiniz, kasım ayının sonunda yürürlüğe koyulan 5651 sayılı Kanun, internet yayınlarının düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi konularını ele alıyor.

Yani suçu engellemek için; suç teşkil edebilecek sitelere erişimin topyekün engellenmesini öngörüyor. Suç teşkil edebilecek sitelerin içerisine müstehcen içerikli siteler de dahil edilmiş durumda…

Ancak ilginçtir ki; müstehcen içerikli sitelere girmek yasalarımızca suç olarak değerlendirilmiyor. Arada bir ikilem olduğu kesin. Toparlamak gerekirse Türk Telekom tarafından erişimi engellenmediği sürece müstehcenlik içeren sitelere girmek suç teşkil etmiyor.

Ancak çok dikkat edilmesi gereken bir nokta var: Eğer girdiğiniz sitede şiddet kullanılarak, hayvanlarla, ölmüş insan bedeni üzerinde veya doğal olmayan yoldan yapılan cinsel davranışlara ilişkin yazı, ses veya görüntüler bulunuyorsa başınız belaya girebilir.

Bu tip görüntüleri “bulundurmak, saklamak ya da depolamak” Türk Ceza Kanunu’nun 226. maddesinin 4. Bendi ile suç olarak sayılıyor ve böyle bir durumda sanığa bir yıldan dört yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası verilebilir.

Yani bu tür görüntülere sadece bakıldığında dahi işletim sisteminiz bunları “geçici internet dosyaları” klasöründe saklayacağı için bu klasörde saklanan görüntüler yüzünden depolama veya bulundurma suçlamasıyla karşı karşıya kalabilirsiniz.

Bunun dışında çocukların kullanıldığı görüntülerden hiç bahsetmek istemiyoruz ancak hatırlatmadan geçmeyelim: Interpol ve Europol tarafından kurulan uluslararası bir ekip tüm dünya genelinde, bu tip siteleri ve bu siteleri ziyaret eden IP numaralarını çok sıkı biçimde takip ediyor. Halen Türkiye’de bu konu sebebiyle yargılanan ve ceza alan kimselerin var olduğunu hatırlatmakta fayda var.

İnternette kumar ve bahis
Kredi kartınızın başına gelebilecek her türlü tehlikeyi göze aldınız ve bir internet sitesinde rulet ya da poker masasının başına oturdunuz. Peki bunun suç olabileceğini hiç düşündünüz mü?

Türkiye’de uygulanan yasalara göre internette “kumar oynamak” henüz suç değil. Sadece kumar oynatmak suç… İnternet üzerinde kumar oynatanlar Türk Ceza Kanunu’nun 228. Maddesine göre bir yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılabilir.

Ayrıca İnternet Yasası olarak da bilinen 5651 sayılı Kanun’a göre kumar oynatan internet sitelere erişimin engellenmesi de mümkün…

Burada dikkatli olmanızı tavsiye ediyoruz çünkü örneğin Almanya’dan internete bağlanıp dili Almanca olan ve euro üzerinden işlem yapan online bir kumarhanede (ya da bir bahis sitesinde) kumar oynuyorsanız bu ceza gerektiren bir davranış olarak değerlendirilebilir.

Çünkü Alman yasalarına göre internette kumar oynamak suçtur. Ama eğer dolar üzerinden işlem yapan İngilizce bir online kumarhane kumar oynarsanız Alman mahkemeleri sizi cezalandıramaz.

Kesin olan bir şey var ki, kasa her zaman kazanır. Ayrıca online kumarhanelerde, kumarhane sahibinin hile yaptığını da asla iddia edemezsiniz.

Bir online kumarhaneye kayıt olurken kullandığınız kredi kartınızın başına gelebilecek herhangi bir tehlikede de bankanız sigortayı devreye sokmamak için elinden geleni yapacaktır.

Başkasına ait şifrelenmemiş ağa girmek
Komşunun şifrelemediği kablosuz ağından gizlice internete bağlanmak suç teşkil eder mi?
Aslında burada önemli olan ağın şifreli olup olmaması değil, ağın sahibinin rızasının olup olmadığı.

Şifreli ya da şifresiz olsun başkasının kablosuz ağından internete bağlandığınızda bu durum ispatlanırsa suçlu duruma düşersiniz. Türk Ceza Kanunu’nun 163. Maddesi bu durumu açıkça düzenliyor.

Maddeye göre: Bedeli ödendiği takdirde yararlanılabilen bir hizmetten ödeme yapmadan yararlanan kişi, iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.

Telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınlardan sahibinin rızası olmadan yararlanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.

Şifrelenmemiş ağlarla ilgili bir durum daha var. Diyelim ki kablosuz ağınızı açık bıraktınız ve bu ağ üzerinden sizden habersiz bir başkası internete bağlandı ve bir suç işledi.

Bu durumda, kablosuz ağınız üzerinden işlenecek her türlü suçta aksini kanıtlayamadığınız sürece sanık olarak “siz” yargılanırsınız. Bu yüzden kablosuz ağınızın güvenliğini mümkün olduğu kadar sağlam bir WPA şifresiyle sağlamayı ihmal etmeyin.

Korsan yazılım kullanmak
Evinizde korsan yazılım kullanıyorsunuz. Biri sizin hakkınızda mahkemeye suç duyurusunda bulunursa ne olur?

Korsan yazılımı ticari amaç olmaksızın kullansanız bile 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre suç işlemiş sayılırsınız. Fakat bu yazılımla herhangi bir şekilde ticari amaç güdülüyorsa bu durumda 5846 sayılı yasaya göre hakkınızda suç duyurusunda bulunulabilir. Yasal olarak edinilmiş bir yazılımın kendi kullanımınıza mahsus olmak üzere çoğaltılması ise suç değildir.

Korsan ürünlerin linkini yayınlamak
Diyelim ki internet sitenize korsan filme giden bir Rapidshare linki koydunuz. Ama aslında linkle sizin hiçbir alakanız yok. Filmi başkası kopyalamış, bir başkası da internete yüklemiş. Siz sadece bu dosyaya sitenizden link vererek suç işlemiş olur musunuz?

Evet, sadece korsan içeriğe link verdiğinizde bile suç işlemiş sayılırsınız. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 72. Maddesinin 3. bendi uyarınca; bir eseri topluma açık yerlerde gösteren veya temsil eden, bu gösterimi düzenleyen veya dijital iletim de dahil olmak üzere her nevi işaret, ses ve/veya görüntü iletimine yarayan araçlarla yayan veya “yayımına aracılık eden” kişiler tanımına dahil olursunuz.

Sadece link vermek bile hakkınızda iki yıldan dört yıla kadar hapis istemiyle dava açılmasına sebep olabilir. Ayrıca duruma göre 50 bin YTL’den 150 bin YTL’ye kadar para cezası da hapis cezasına eklenebilir.

Kendi DVD filmimizi kopyalamak
Satın aldığınız bir DVD filmi ya da müzik CD’sini yedekleme amaçlı kopyalayabilir misiniz? Yoksa kendi DVD’niz olsa bile kopyalama yapmak yasal açıdan suç mudur?

Eğer bu kopyayı dağıtmayacaksanız sadece kendi arşivinizin güvenliği açısından kopyalama yapmak suç teşkil etmiyor. Bu konu 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 38. Maddesinde açık bir şekilde belirtilmiş.

Kopyala yapıştır masum bir suç mu?
Başkasının sitesindeki çok beğendiğiniz herhangi bir yazıyı ya da görseli kopyaladınız ve kendi sayfanıza aynen koydunuz. Sitenin sahibi size dava açabilir mi?

Bu durumda her “kopyala-yapıştır” yaptığınız şeyin suç teşkil ettiği söylenemez. Kopyaladığınız şeyin ya Fikir ve Sanat Eserleri kapsamına giriyor olması lazım ya da kişinin sahşi ya da ticari haklarına ait bir unsur olması lazım.

Örneğin bir kişinin ismini, fotoğrafını, firmasının logosunu, markasını ya da patentli tasarımını izinsiz bir biçimde sitenizde kullanamazsınız. Ayrıca 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamındaki müzik, resim, şiir gibi bir eser kategorisine giriyorsa ve bu içerik izinsiz olarak alınırsa hak sahibi, haklarına tecavüzün durdurulmasını, ortadan kaldırılmasını ve şartları varsa maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir.

İçeriğin izinsiz alınmasının aynı zamanda suç teşkil ettiği hallerde de ilgili mevzuata göre cezaya çarptırılabilir. Örneğin bir şiiri izinsiz olarak alıp yayınlayan kişi 5846 sayılı yasanın 71. Maddesine göre iki yıldan dört yıla kadar hapis veya 50 bin YTL’den 150 bin YTL’ye kadar ağır para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisine birden mahkum edilebilir.

internette hakaret suş sayılır mı?
Bir forumda hararetli bir tartışmanın içindesiniz. Sonunda bir bakıyorsunuz ki karşınızdaki kişi hakaret içeren bir mesaj göndermiş. Bu konuda dava açma hakkınız var mı? Dava açsanız bile sonuca ulaşabilir misiniz?

Hakaret, her yerde hakarettir ve hukukumuzda hakaret, Türk Ceza Kanunu’nun 125. Maddesi ile suç olarak düzenlenmiştir. Kısacası internette de hakaret veya sövme teşkil eden ifadelerden dolayı maddi ve manevi tazminat davaları açılabilir.

Böyle bir durumda derhal bir dilekçe ile bulunulan yerdeki Cumhuriyet Savcılığı’na başvurulmalıdır. Bu dilekçede internet suçları açısından önemli olan husus, olayın zamanının, nasıl geliştiğinin açıklanması ve mümkün olduğu kadar delilin dilekçeye eklenmesidir.

Cumhuriyet Savcısı ilgili emniyet birimine ve servis sağlayıcılara yazılar yazarak failin IP adresinin ve bu IP adresinin kullandığı telefonun ve bu telefonun kimin üzerine kayıtlı olduğunun bulunmasını isteyecektir.

Sonuçta telefon numarası üzerinden bir sonuca ulaşılabilir. Dava sonucunda Türk Ceza Kanunu’nun 125. Maddesine göre hakaret suçu üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılabilir.

AYRINTILAR İÇİN >>>